روزهء نذر براى كار معصيت حرام است و روزهء روزگاران ، حرام است . ( 1 ) و اما روزه‌اى كه روزه‌دار اختيار دارد بگيرد و يا نگيرد ؛ روزهء روز جمعه ، پنج شنبه ، دوشنبه ( هر هفته ) ، روزه ايّام البيض ، « 1 » روزهء شش روز از روزهاى ماه شوّال ، روز عرفه و روز عاشوراء است ، در تمامى اينها روزه‌دار اختيار دارد كه روزه بگيرد و يا نگيرد . ( 2 ) و اما روزهء رخصت آن است كه زن روزهء استحبابى را نمىگيرد مگر با اجازهء شوهرش و بنده روزه نمىگيرد مگر با اذن مولايش و مهمان روزه نمىگيرد مگر با اجازهء ميزبانش ، رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - فرمود : « هر كه بر گروهى وارد شد جز به رخصت آنان حق ندارد ، روزهء استحبابى بگيرد . » ( 3 ) و اما روزهء تأديب آن است كه كودكى را كه به حدّ رشد رسيده به خاطر تربيتش وادار به روزه كنند در صورتى كه به او واجب نشده است و همچنين كسى را كه به دليل بيماريى از اوّل روز روزه‌دار نبوده امّا بعدا بهبود يافته و توان روزه را دارد ، باقيمانده روز را از باب تأديب مأمور به روزه داشتن كنند در حالى كه واجب نيست ، و همين‌طور مسافر اگر از اوّل روز ، چيزى خورده باشد و سپس به وطنش رسيده است بقيهء روز را تأديبا مأمور به امساك كنند در صورتى كه واجب نيست . و اما روزهء اباحه چنين است كه اگر كسى بدون عمد چيزى بخورد و يا بنوشد و يا به غير عمد قى كند ، خداوند آن را مباح كرده و روزه‌اش را كافى مىداند . ( 4 ) و اما روزهء سفر و مرض كه علماى عامّه در آن باره اختلاف نظر دارند ؛ گروهى مىگويند : بايد روزه بگيرد و عدّه‌اى مىگويند : نبايد روزه بدارد و جمعى معتقدند كه اگر خواست روزه بگيرد و اگر نخواست افطار كند ! و

--> ( 1 ) ايّام البيض : روزهاى سيزدهم ، چهاردهم و پانزدهم ماه است ، به اين دليل آن شبها را « بيض » گفته‌اند كه ماه از اول تا آخر شب آشكار است . ( مجمع البحرين : مادّهء بيض ) .