سعيد بن مسيّب را نديدم . « 1 » على بن مدين مىگويد : « من كسى را با گستردگى دانش سعيد بن مسيّب در ميان تابعين سراغ ندارم . » « 2 » وى از همهء مردم بيشتر از احكام و قضاوتهاى عمر حفظ داشت عبد اللّه بن عمر همواره از امور زندگى خود از وى مىپرسيد ، « 3 » و امام زين العابدين عليه السلام دربارهء او فرمود : « سعيد بن مسيّب از همه كس به آثار گذشتگان داناتر بوده و فصيحترين فرد روزگار خود بود . » « 4 » ( 1 ) سخنان حكيمانه از سعيد بن مسيّب سخنان حكيمانه بسيارى به جا مانده كه ما گزيده‌اى از آنها را بيان مىكنيم : فرمود : چشمانتان را از ديدن ياران ستمگر پر نكنيد مگر آن كه در دلتان از آنان منزجر باشيد تا اين كه اعمال شايسته‌تان بىاثر نشود . و فرمود : شيطان از هيچ چيز نااميد نمىشود مگر آن كه همان را از سوى زنها مىآورد ! ! و مىگفت : بندگان خدا خودشان را با هيچ وسيله‌اى همانند طاعت خدا گرامى نداشتند ، و جز با معصيت خدا خود را خوار نساختند . و فرمود : همين قدر در يارى خدا نسبت به انسان بس كه ببيند دشمنش مرتكب معصيت خدا مىشود . و نيز فرمود : هر كه از خدا بىنيازى بطلبد مردم به او محتاج شوند . و فرمود : دنيا پست است و به طرف هر فرومايه‌اى بيشتر مايل است و فرومايه‌تر از آن كسى است كه از راه نادرست به دست آورد و در راه ناروا مصرف كند . و فرمود : هيچ بزرگ و دانشمند و صاحب فضيلتى نيست مگر آن كه داراى عيبى است ولى عيب بعضى از مردم را سزا نيست كه بازگو كنند . « 5 » اين بود برخى از سخنان حكيمانهء او كه حاكى از نگرش

--> ( 1 ) تهذيب التّهذيب : 4 / 84 . ( 2 ) تهذيب التّهذيب : 4 / 85 . ( 3 ) تهذيب التّهذيب : 4 / 86 . ( 4 ) البداية و النّهاية : 9 / 100 . ( 5 ) رجال كشى .