الشيخ باقر شريف القرشي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
447
حياة الإمام زين العابدين ( ع ) ( تحليلى از زندگانى امام سجاد ع ) ( فارسي )
سرپرست اختيار بيشترى دارد از اين رو ، اطاعت از او در هر مورد ؛ كوچك و بزرگ بر تو لازم است مگر اين كه از حق واجب خدا ، تو را بازدارد و مانع اداى حقّ اللّه و حقوق مردم شود ، كه در اين صورت پس از اداى حقوق الهى و حق النّاس به حق او مىپردازى و سرگرم اين وظيفه مىشوى . هيچ توانى جز به خدا نيست . » آنچه مسلّم است ، اگر ائمهء اهل بيت عليهم السّلام زمام امور اين امت را پس از پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله - بطور مستقيم در دست مىگرفتند هرآينه بر بردگى و رقيّت خاتمه داده بودند و هيچ گونه اثرى در دنيا از آن باقى نبود و در بحثهاى قبلى گذشت كه امام زين العابدين عليه السّلام بطور مداوم بردگانى را ( مىخريد ) و آزاد مىكرد ، و هدفى جز پايان دادن به بردگى و نجات انسانها از قيد عبوديّت ديگران نداشت ، همان گونه كه ائمه عليهم السّلام با بردگان همچون فرزندان خويش با لطف و مهربانى و شفقت رفتار مىكردند و هرگز اجازه نمىدادند كه بردگان احساس بندگى و ذلّت كنند . به هر حال امام عليه السّلام ، حق سرپرست و مالك را نسبت به برده ، در اينجا بيان داشته و اطاعت او را - جز در موردى كه به معصيت خدا فرا خواند كه نبايد اطاعت كرد - واجب و لازم دانسته است . ( 1 ) 17 - حق رعيّت « فأما حقوق رعيتك بالسلطان فأن تعلم أنك إنما استرعيتهم بفضل قوتك عليهم ، فإنه إنما أحلهم محل الرعية لك ضعفهم ، و ذلهم ، فما أولى من كفاكه ضعفه و ذله ، حتى صيره رعية ، و صير حكمك عليه نافذا ، لا يمتنع منك بعزة و لا قوة ، و لا يستنصر في ما تعاظمه منك إلا باللّه ، بالرحمة و الحياطة ، و الأناة ، و ما أولاك إذا عرفت ما أعطاك اللّه من فضله هذه العزة و القوة التي قهرت بها ، أن تكون للّه شاكرا ،