الشيخ باقر شريف القرشي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

444

حياة الإمام زين العابدين ( ع ) ( تحليلى از زندگانى امام سجاد ع ) ( فارسي )

نابودى خود و او گردى . براى جلب نظر او تا بدان جا كه زيانى به تو نرساند و براى دينت زيانبخش نباشد ( به چاپلوسى و تملّق منتهى نگردد ) در برابر او فروتنى و نرمش به خرج ده و در اين باره از خداوند استمداد كن با او ستيز و عناد مورز ، زيرا در اين صورت هم او و هم خود را مردود شمرده و خود را در خشم او قرار داده‌اى و هم دربارهء خود ، او را دچار مهلكه ساخته‌اى و نيز سزاوار آن خواهى بود كه كمك او بر زيان خود و شريك او در هر چه بر سرت آورد ، محسوب شوى ! و هيچ نيرويى جز به خدا نيست . . . » امام عليه السّلام در اين كلمات نظرى به شئون سياسى انداخته است و پيش از آن كه از حقوق سخنى بگويد ، دربارهء حقوق ائمه و حاكمان بر امور رعايا سخن گفته است و به نظر آن حضرت ، رعايا وسيلهء آزمون پادشاهان ، فرمانروايان و واليان هستند ، و اين مطلب به دليل سلطهء آنهاست كه خود از مهمترين عوامل آزمون و انگيزش آنهاست اما حقوقى را كه از ملوك و فرمانروايان به عهدهء رعيّت است : اوّلا صميميّت نسبت به سلطنت شرعى و بذل كمال خيرخواهى و نصيحت نسبت به آنهاست بطورى كه او بتواند در انجام واجبات خود در برابر رعيّت اقدام كند ؛ از قبيل آبادانى مملكت و گسترش امنيّت و رفاه و پيشبرد همه‌جانبهء كشور ، طبيعى است وقتى كه نگرانى و دلهره همه جا را گرفته باشد ، آشوبها فراگير گشته و امكان اداى مسئوليّت و انجام امور لازم ميسّر نخواهد بود . ثانيا درگير نشدن با حكومت ، زيرا كه درگيرى باعث نابودى و ويرانى عمومى مىگردد . ثالثا محبّت و احترام نسبت به مقام حكومت البته تا آنجا كه برخوردى با ديانت انسان نداشته باشد . رابعا مخالفت نكردن با مقام حاكميّت و نايستادن در برابر خواست او ، زيرا كه اين روش - مخالفت - از عواملى است كه هم براى حكومت زيان