اشتياق به سوى آشنا شدن با مسائل اين حادثه ، روى آوردند ، حادثه‌اى كه افتخارى را براى اسلام و عزتى را براى مسلمين به ثبت رساند ، به طورى كه علما و نويسندگان از گروههاى مختلف ، بدان توجه كردند و در رأس آن سرى از حوادث جهانى كه جريان تاريخ را دگرگون ساختند ، قرار گرفت . ( 1 ) پيشينيان ، به عنوان موضوعى مستقل اهتمام ورزيدند و همهء امور و مسائل دقيق آن را به نگارش آوردند و از ميان آنان ، مورخ بزرگ اسلامى ، « ابو مخنف ، سوط بن يحيى بن مخنف ازدى » « 1 » است كه كتابى به نام « مقتل الحسين » تأليف نمود . طبرى در آنچه از حوادث كربلا ثبت و ضبط نموده ، به وى استناد كرده است ، هر چند نسخهء چاپ‌شدهء منسوب به وى با روايات طبرى كه از او نقل نموده ، مطابقت نمىكند و گمان غالب آن است كه اين كتاب مربوط به شخص ديگرى است كه درباره مقتل حضرت حسين عليه السّلام تأليف نموده و به وى نسبت داده شده است .

--> ( 1 ) « ابو مخنف » ، روايت كننده‌اى آگاه به سيره‌ها و اخبار است . او ، شيعه و از اهل كوفه بود كه فضيلت تدوين بيشتر حوادثى كه در روزگار او جريان داشت ، به وى برمىگردد . خاورشناسان او را مورد ستايش قرار داده‌اند . « موسين » مىگويد : « اگر ابو مخنف چيزى نمىنوشت ، تاريخ ، زيان بزرگى مىكرد » . « فلهوزن » مىگويد : « طبرى ، قسمتهاى بسيار بزرگى از روايت ابو مخنف راوى محقق را براى ما حفظ كرده به همين خاطر قديمىترين و بهترين مطلبى را كه يك نويسنده عرب - تا آنجا كه ما مىشناسيم - نوشته ، حفظ نموده است » . « پل » ، خاورشناس ، در دائرة المعارف اسلامى بريتانيا 1 / 399 مىگويد : « ابو مخنف 32 رساله در تاريخ ، از حوادث مختلفى كه در قرن اوّل هجرت اتفاق افتاده نوشته است كه طبرى بيشتر آنها را براى ما حفظ نموده است » . شرح حال مفصل ابو مخنف در معجم الادباء 17 / 41 ، تاج العروس 6 / 105 ( ط ق ) ، فوات الوفيات 3 / 225 رقم 405 ، النجاشى ، ص 320 ، رقم 875 فهرست طوسى ، ص 204 ، رقم 584 الذريعة 1 / 348 ، يافت مىشود .