( 1 ) اينها بعضى از معاصرين حضرت حسين عليه السّلام بودند كه قيام آن حضرت را محكوم نمودند و به حركت آن حضرت ، از زاويهء حكم شرعى ننگريستند ، بلكه با چشم منفعت مادى به آن نگاه كردند ؛ زيرا حكومت اموى ، اموال فراوانى را در اختيار آنان قرار مىداد و آنان از سقوط و نابودى آن حكومت ، بيمناك بودند . ( 2 ) متأخرين گروهى از متأخرين ، حركت امام حسين بر ضد يزيد را محكوم كردند و آن را قيام بر ارادهء امّت دانستند ، ذيلا به اين گروه اشاره مىشود : ( 3 ) 1 - شيخ محمد خضرى « شيخ خضرى » شيخ الازهر ، در مباحث تاريخى اسلاميش ، اهل بيت عليهم السّلام را كه خداوند وى را به مودت و اخلاص نسبت به آنان دستور فرموده است ، ناديده گرفته و در مورد حضرت حسين گفته : « حسين ، در قيامش اشتباه بزرگى مرتكب شد ، اين حركت براى امّت ، و بال تفرقه و اختلاف امّت را در پى داشت و پايهء الفتش را تا به امروز متزلزل ساخت » « 1 » . امام كاملا درست عمل كرد و در قيامش به امّت ، احسان نمود و وى بر هر مسلمانى برترى دارد ؛ زيرا اگر فداكارى او نبود ، براى اسلام نه اسمى مىماند و نه رسمى . آن حضرت عليه السّلام برنامه‌هاى اموى را كه هدفش محو اسلام و از بين بردن همهء ذخايرش بود ، از ميان برداشت . حضرت حسين با فداكارىاش ، خود را قربانى دين اسلام و كلمهء توحيد نمود .

--> ( 1 ) تاريخ الامة الاسلامية 1 / 517 .