بر عهده گرفته بود . سردمداران ناكثين ، عبارت بودند از « طلحه ، زبير ، عايشه دختر أبو بكر ، مروان بن حكم » و ديگر امويان ، و اشخاص ديگرى كه از عدالت و مساوات امام ، به تنگ آمده بودند . ( 1 ) انگيزه‌هاى تمرّد مسلّم است كه ناكثين ، هيچ‌گونه هدف اجتماعى نداشتند بلكه منافع شخصى ، آنان را به شكستن بيعت با امام واداشته بود ؛ مثلا طلحه و زبير پس از اينكه آن حضرت ، خلافت را پذيرفتند ، به سوى ايشان شتافته ، خواستار شدند كه حكومت بصره و كوفه را به آنان بسپارد ! و پس از اينكه در اين امر ناكام ماندند ، خشمگين شده به مكّه رهسپار شدند تا در آنجا قيام بر ضد آن حضرت و درهم شكستن وحدت مسلمين را اعلام نمايند . در اين مورد ، « زبير » گفتارى دارد كه هدفهاى خود را در آن بيان مىكند ، آنجا كه مردى نزد وى و طلحه آمد و به آنها گفت : شما در زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله همراه آن حضرت بوده و برترى داشته‌ايد ، پس مرا از حركت و نبرد خودتان آگاه كنيد ، آيا چيزى هست كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله شما را به آن دستور داده باشد ؟ طلحه ساكت شد ولى زبير پاسخ داد : « به ما گفته شده كه در اينجا سفيد و زردى وجود دارد ( يعنى درهم و دينار ) ما آمده‌ايم تا از آنها چيزى برداريم ! ! . . . » « 1 » . ( 2 ) پس به خاطر دستيابى به منافع مادّى بوده است كه آن دو پيرمرد ، تمرّد در

--> ( 1 ) انساب الاشراف 3 / 63 ( چاپ دار الفكر ، سال 1417 ) .