حقيقت كه خود را در معرض مصيبتهاى ناگهانى قرار داده است . ( 1 ) چاره‌انديشى پيش از دست زدن به هر كارى ، تو را از پشيمانى ايمن مىسازد . هر كس كارها و نظرهاى برجسته را بررسى كند ، مواضع خطا را مىشناسد ، شكيبايى ، سپرى در برابر بينوايى است . مخالفت با نفس ، كمال آن را باعث مىشود . ساعتها ، عمرها را مىكاهد . پروردگار تو از حاكمترين حاكمان براى ستمكاران است و او آگاه به درون درونگرايان مىباشد . ( 2 ) بدترين توشه براى روز معاد ، تعدى بر بندگان باشد ، در هر جرعه‌اى آب ، شكستنى در گلو و در هر خوردنى ، گيركردنى در گلو باشد . هيچ نعمتى به دست نمىآيد مگر با جدا شدن از نعمت ديگرى ، چه نزديك است آسايش به خستگى و بينوايى به نعمت و مرگ به زندگى ، پس خوشا به حال آنكه علم و عمل و حب و بغض و گرفتن و رها كردن و سخن گفتن و سكوتش را براى خدا خالص گرداند . ( 3 ) و آفرين بر عالمى كه آگاه شود و از گناه بپرهيزد و عمل كند و كوشا باشد و از هلاكت و خسران بترسد ، پس آماده و مهيا گردد ، اگر پرسيده شود ، به روشنى پاسخ گويد و اگر رها شود ، خاموش ماند . سخن او صواب باشد و سكوت او به سبب ناتوانى از جواب باشد . واى و همهء واى بر كسى باشد كه گرفتار حرمان ، خوارى و نافرمانى شود و آنچه را براى ديگران نمىپسندد ، براى خويشتن نيكو شمارد . هر كس سخنش نرم گردد ، محبتش واجب مىشود . ( 4 ) هر كس را كه شرم و بخشش نباشد ، مرگ براى او از زندگى شايسته‌تر است . مروت شخص كامل نمىشود تا اينكه براى او مهم نباشد كه كداميك از دو جامه‌اش را بپوشد و يا كدام يك از دو خوردنيش را بخورد » « 1 » .

--> ( 1 ) الاعجاز و الايجاز ، ص 33 .