( 1 ) ساختارهاى تربيتى امام حسين عليه السّلام در سبط پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و ريحانه‌اش امام حسين عليه السّلام همهء عناصر ناب تربيتى فراهم آمده بود كه جز او كسى آنها را به دست نياورد و او از جوهر و لبّ آنها بهره برد ، اين عناصر ، آن حضرت را براى رهبرى امت و تحمل رسالت اسلام با همهء ابعاد و ساختهايش ، آماده نمود و به او نيروهاى نامحدود روحى ، از ايمان عميق به خدا و استقامت در شكيبايى بر محنتها و مصيبتها بخشيد كه هيچ موجود زنده‌اى از نوع بشر بر آنها طاقت تحمل نداشت . اما قواى تربيتى كه به دست آورد و در ساخت آن حضرت و رساندن عظيم‌ترين ثروتهاى فكرى و اصلاحى به وى مؤثر بودند ، عبارتند از : ( 2 ) وراثت « وراثت » به اين تعبير شده كه آن عبارت است از مشابهت فرع با اصل و تنها به مشابهت ظاهر ، محدود نمىشود بلكه خواص ذاتى و ساختار طبيعى را نيز شامل مىشود ، آن گونه كه علماى وراثت به صراحت بيان كرده و گفته‌اند : آن امرى آشكار در همهء موجودات زنده است ؛ زيرا بذر پنبه ، پنبه مىدهد و تخم گل ، گل را نتيجه مىدهد و ديگر موارد نيز چنين است كه فرع شبيه اصل است و در خواص و دقيق‌ترين صفاتش با آن برابر مىباشد .