آشنايى نداشتند كه از شاخص‌ترين اين برنامه بهره برى انحصارى از منابع در آمد عمومى و غارت ثروتها و خيرات امّت و كوشش براى ستمكارى بر نيكان و ظلم و شقاوت نسبت به عترت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بود . ( 1 ) نحوهء انتخاب هنگامى كه عمر به سوى پروردگارش رفت و در آرامگاه ابديش دفن شد ، افراد پليس ، اعضاى شورا را در بر گرفتند و آنان را به تشكيل جلسه و انتخاب حاكمى براى مسلمين از بين خودشان ، واداشتند تا وصيت عمر را اجرا نموده باشند . ( 2 ) آنها در بيت المال و به گفته‌اى ، در منزل مسرور بن مخرمه ، تشكيل جلسه دادند و امام حسن عليه السّلام و عبد اللّه بن عباس بر انتخاب ، نظارت داشتند . مغيرة بن شعبه و عمرو بن عاص به سوى آستانهء در شتافتند ولى سعد بر آنها نهيب زد و به آنان گفت : « مىخواهيد بگوييد كه ما حاضر شديم و در ميان اهل شورا بوديم ؟ » « 1 » . ( 3 ) اين مطلب ، درجهء رقابت و كينه‌توزى ميان آن قوم را مشخص مىسازد ، زيرا سعد ، حيفش آمد كه مغيره و پسر عاص حاضر شوند تا مبادا به مردم بگويند : ما در ميان اهل شورا بوديم . اعضا ، با يكديگر در مورد اينكه چه كسى به امر خلافت اولى و شايسته‌تر است ، به سخن پرداختند و خشم و جدل بالا گرفت . امام امير المؤمنين عليه السّلام روى به آنان كرد و آنان را از پيش آمدن فتنه‌ها

--> ( 1 ) ابن اثير ، تاريخ 3 / 68 .