( 1 ) اما شوراى عمرى فاقد همهء اين عناصر بود و هيچ‌كدام از آنها در آن شورا وجود نداشته‌اند ، زيرا امّت را از شركت در انتخاب مانع گرديد و هيچ‌گونه آزادى انتخاب كسى كه او را براى حكومت مىخواهد ، به آن داده نشد ، بلكه امر آن به شش نفر سپرده شد و رأى آنان را برابر با آراى بقيهء ملتهاى اسلامى قرار داد و اين نوعى از انواع تزكيه است كه بعضى حكومتهاى بىتوجه به ارادهء ملتهاى خود ، آن را تحميل مىكنند . و نيز او به پليس دستور داد تا در موضوع ، دخالت نمايد و به آنها گفت : هر كس از اعضاى شورا كه با انتخاب بقيهء اعضا موافقت نكند ، به قتل برسانند . ( 2 ) همچنين به آنها دستور داده بود تا مدت انتخاب را در سه روز محدود كنند و وقت را بر انتخاب كنندگان تنگ گرفت تا مبادا ديگر گروههاى مردم در اين امر دخالت كنند و هدف وى از بين برود . ( 3 ) ثانيا : اين شورا عناصر مخالف امام و كينه‌توز نسبت به آن حضرت را شامل مىشد ، زيرا در ميان آن ، طلحهء تميمى بود كه از خاندان ابو بكر بود و با امام در امر خلافت رقابت داشته و آن حضرت را از آن دور نموده بود . و در ميان شورا ، عبد الرحمن بن عوف بود كه داماد عثمان و از كينه‌توزترين مهاجرين نسبت به امام بود و آن‌گونه كه مورخان مىگويند ، وى از جمله كسانى بود كه ابو بكر براى مجبور ساختن امام به بيعت ، از آنها كمك گرفته بود . شورا ، سعد بن ابى وقاص را نيز شامل مىشد كه جانش مالامال از حقد و دشمنى نسبت به امام بود و اين بخاطر دائيان اموى او بود ، زيرا مادرش حمنه دختر سفيان بن اميه بود و امام ، بزرگان و قهرمانان آنان را در راه دعوت اسلامى به هلاكت رسانده بود و هنگامى كه مسلمين با امام بيعت نمودند ، سعد از بيعت كردن خوددارى نموده بود و از اعضاى شورا ، عثمان بن عفان ، بزرگ خاندان اموى بود كه عمر ، بنا به