( 1 ) سياستهاى مالى ابو بكر پيش از آنكه به سياست مالى ابو بكر بپردازيم ، دوست داريم به سياست مالى برنامه‌ريزى شده در اسلام اشاره‌اى داشته باشيم كه هدف از آن ، از بين بردن فقر و مبارزه با محروميّت و ايجاد پيشرفت اقتصادى مىباشد به نحوى كه فرصتهاى همسان براى همهء شهروندان به وجود آيد به طورى كه هيچ سايه‌اى از بينوايى و نياز ، باقى نماند و همگان در محيطى سرشار از آسايش و رفاه ، زندگى نمايند . ( 2 ) مهمترين چيزى كه اسلام بدان اهتمام مىورزيد ، ملزم ساختن حاكمان به احتياط در اموال دولت بود و به هيچ روى براى آنان جايز نبود كه براى خود چيزى از آن اموال را برگزينند . و نيز آنان اجازه نداشتند چيزى از اموال را براى استحكام بخشيدن به حكومت و قدرت خويش ، مصرف نمايند . ( 3 ) نشانهء عمومى اين سياست ، مساوات در بخشش به مسلمين بود و رئيس دولت ، حق نداشت قومى را بر ديگران ممتاز سازد چرا كه اين امر ، تفاوت طبقاتى را به وجود مىآورد و بحرانهاى حادّى را در اقتصاد عمومى مىآفريد و اجتماع را در معرض بسيارى از مصيبتها و گرفتاريها قرار مىداد . ( 4 ) مورخان مىگويند : ابو بكر در بخشش ميان مسلمين ، مساوات را معمول داشت و از سنّت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در اين زمينه منحرف نگشت ، امّا بعضى از موارد ذكر شده با اين امر ، منافات دارد ، زيرا وى آنچه را از اموال صدقه در اختيار داشت براى كسب عواطف ابو سفيان كه با پول ، خريدوفروش مىشدند ، به وى بخشيد « 1 » . و نيز بخشى از اموال را ميان مهاجران و انصار تقسيم كرد و بخشى از

--> ( 1 ) طبرى ، تاريخ 3 / 318 .