( 1 ) حكومت شيخين ( ابو بكر و عمر ) امر محققى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نسبت به آن اهتمامى بالغ داشت ، استقرار وضع مسلمين و تعيين سرنوشت آنان و ادامهء زندگيشان در مسير پيشرفت در زمينه‌هاى اجتماعى و سياسى بود كه براى امّت ، راهى را بر اساس روشى تجربى ترسيم فرمود كه به هيچ روى تحت تأثير عوامل عاطفى يا تأثيرگذاريهاى خارجى قرار نمىگرفت و امام امير المؤمنين عليه السّلام را براى رهبرى روحى و زمانى امّت ، تعيين فرمود و آن به سبب شايستگيهايى بىمانند بود كه به اجماع مسلمين در شخصى غير از او فراهم نيامده است و شايد مهمترين آنها به شرح زير مىباشد : ( 2 ) 1 - احاطهء آن حضرت بر امر قضاوت كه بالاترين مرجع جهان اسلام در اين بخش بوده و گفتار عمر در مورد آن حضرت مشهور است كه : « لو لا على لهلك عمر ؛ اگر على نمىبود ، عمر هلاك مىشد » . و هيچ‌يك از صحابه در اين موهبت ، با وى همتايى نداشتند و همگى متفق شدند بر اينكه وى بعد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله عالمترين و آگاهترين مردم به امور دين و شئون شريعت است و اينكه آن حضرت در امور سياسى و ادارى ، آگاهترين آنان بوده و فرمان آن حضرت به « مالك اشتر » از محكمترين ادلّه در اين مورد است ؛ زيرا اين فرمان ، مواردى را در بر دارد كه هيچ قانون سياسى در اسلام و غير آن در بر نگرفته است به اين جهت كه وظايف حكومت در برابر شهروندان و مسئوليتش در فراهم آوردن عدالت