دردها و اندوها كه بر چهرهء مسجد پيامبر پس از گذشت چهارده قرن ، در روزگار سنجشها و پژوهشهاى تاريخى بازهم نام مقدس حسن را در كنار نام رسواى ابو هريره مىبينيم همان صحابى نااصيل شكمباره و گربه‌باز و مال اندوز و دنياپرست كه بحرين را بروزگار حكومتش چاپيد و ته كاسهء بيت المالش را ليسيد و عمر بن خطاب از مسند حكومت به پائينش كشيد و همهء سرمايهء انبوهش را طبق قانون از كجا آورده‌اى مصادره كرد . همان آستان بوس دستگاه خلافت جور و همان بازرگان حديث كه ايمانش را در برابر مشتى پول سياه فروخت و هزاران دروغ به زبان پاك ابلاغ‌گر پيام خدائى بست و امت مسلمان را گمراه كرد و براى تقرب بدرگاه غاصبان ضد مردم چنان گرد و خاكى به راه انداخت كه هنوز هم چشم گروهى از مسلمانان كور است و از دريافت حقيقت محروم . و در زير گنبد بلند جامع دمشق نام جاويد حسن در كنار نام عثمان است همان خليفهء اشرافى اموى كه منبر پيامبر را براى جست و خيز ميمونهاى بنى اميه آماده كرد و اسلام و اسلاميان را بچنان - گودال آتشناكى انداخت كه هنوز هم كه هنوز است ميسوزند و دود مىكنند و خاكستر ميشوند و اجاق دشمنان را گرم مىكنند . از حسن ، سبط اكبر و ميراث بر رسالت بزرگ پيامبران و رهبر راستين انسانى در مدينهء جدش و زادگاه و مشهدش فقط گورى ويران باقى است و نامش و اخلاق و كرامت و امامتش همچون پيكر پاكش در گورستان جهل و تعصب آن سامان مدفون . ولى معاويه در شام هنوز هم قهرمان حماسه است و سر سلسلهء حكومت اساطيرى عرب و صحابى بزرگ پيامبر و كاتب وحى و دائى مؤمنان و نه خليفة الرسول بلكه خليفة اللّه ! ! هنوز هم در شام ، مهمانخانه‌ها و داروخانه‌ها و سالنهاى