ذكر شهامت و كرامت و جلالت و نبالت ساحت عظمايش و كرور و دهور و مرور اعوام السنهء خواص و عوام به ذكر سجاياى حميده و صفات پسنديدهء او مرهون است ، هنوز عشرى از اعشار ، و اندكى از بسيار آن در حيّز شمار نيامده و نخواهد آمد . « وَ إِن تَعُدُّوا نِعْمَت اللَّه لا تُحْصُوها » « 1 » گرچه بسيار در اين باب بگفتند سخن * اندكى بيش نگفتند هنوز از بسيار قُل لَوْ كان الْبَحْرُ مِداداً لِكَلِمات رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْل أَن تَنْفَدَ كَلِمات رَبِّي وَ لَوْ جِئْنا بِمِثْلِه مَدَداً « 2 » كتاب فضل تو را آب بحر كافى نيست * كه تر كنى سر انگشت و صفحه بشمارى هرچند اين چهارده معصوم پاك ، كوچك و بزرگ و مرد و زن ايشان در رفع آنچه خلق به آن محتاجند برابر و يكسانند ، و محتاج اليه ايشان اعم از تشريعيّات و تكوينيّات مىباشد ، كه نزد هر يك از اين چهارده معصوم عليهم السّلام موجود است ، و هر كدام بعد از ديگرى قائم به امر و قائم‌مقام يكديگرند ، الّا اينكه هر يك از آنها از حيث مرتبه و مقام با يكديگر فرق دارند ، ولى در رفع احتياج خلق همه با هم يكسان‌اند ، مانند چراغ‌هائى كه نور همهء آنها با همديگر مساوى و برابرند . و فاطمهء زهرا سلام اللّه عليها هر چند در رتبه متأخّر « 3 » است از پدر بزرگوار و

--> ( 1 ) سوره ابراهيم : 34 . ( 2 ) سوره كهف : 109 . ( 3 ) خداى متعال ميزان ارزش هر موجودى را در درجهء قرب خويش قرار داده است ، لذا اگر ما هم همان ميزان الهى را معيار محك رتبهء آنان قرار دهيم ، آنچه كه از كلام الهى و بيانات رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و فعل و تقرير ايشان نتيجه مىگيريم اين است كه حضرت صديقهء كبرى فاطمهء زهرا عليها السّلام در قرب الهى در همان درجهء رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله مىباشد ، اشاره و بالاختصار عرض مىكنم كه : « فاطمة روحي التي بين جنبيّ » و پيامبر ما ينطق عن الهوى ، و ارزش نوع انسان به روح اوست ، پس هر كجا كه پيامبر هست البتّه كه روح او هم هست كه حقيقت پيامبر روح اوست ، و اگر غير از اين مىبود هرگز آيهء كريمه « ما خَلَقْت الْجِن وَ الْإِنْس إِلَّا لِيَعْبُدُون » تحقّق خارجى پيدا نمىكرد ؛ زيرا نوع انسان منحصر در ذكور نيست كه با عبادات كاملهء او عبوديت كامله براى انسان حاصل شود ، بلكه عبادات كامله به نحو اتم مىبايست در يكى از جنس ذكور و يكى از اثنى حاصل شود كه در نتيجه انسان عبادت حق را انجام داده باشد ، و مشيت الهى در « ما خَلَقْت الْجِن وَ الْإِنْس إِلَّا لِيَعْبُدُون » محقّق شود ، و اين تحقّق در وجود ذكور و انثى ، همانا در شخص رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و روح او صديقهء كبرى فاطمهء زهرا عليها السّلام مىباشد .