جليل عرفان منش
83
جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )
در قديم به رود طاب مشهور بوده به سوى بهبهان راه مىپيمايد . در ادامهء راه از كره سياه به سمت بهبهان از يك دوراهى گذشته و به فاصلهء ده كيلومتر به جادهء بهبهان - آغاجارى مىپيوندد كه تا بهبهان ، شش كيلومتر فاصله دارد . در فاصلهء نوزده كيلومترى بهبهان خيرآباد قرار دارد و رودى نيز به همين نام از آنجا مىگذرد ، اين رود از سمت جنوب به سوى سردشت مىرود و در حوالى سردشت رود ديگرى به نام آب رزك به آن مىپيوندد و هر دو رود به رود بزرگترى كه زهره نام دارد مىريزند و اين رود ، به هنديجان مىپيوندد و از طريق هنديجان به خليج فارس مىرسد . از خيرآباد به سمت « ليشتر » بيست و دو كيلومتر راه است و از آنجا به « خان عوضى » مىرويم با مسافت پانزده كيلومتر و از آنجا تا « دوگنبدان » ( گچساران ) هيجده كيلومتر است . از دوگنبدان تا « امامزاده جعفر » هيجده كيلومتر و سپس تا « اللّه اكبر » نه كيلومتر و از آنجا تا « خان احمد » نه كيلومتر و سپس تا « كته » ده كيلومتر فاصله دارد ( باشت در پنج كيلومترى كته است ) . مسير ادامه مىيابد به مسافت چهارده كيلومتر تا « كوپا » و از آنجا نه كيلومتر تا « ده نو » و از آنجا دوازده كيلومتر كه بپيماييم به يك دوراهى مىرسيم كه يك راه به سمت جنوب و ديگرى به سمت شمال امتداد مىيابد ، راه اول به « فهليان » و از آنجا به « نورآباد » و راه ديگر از « آبشار » و « مورگا » به « ياسوج » مىرود كه انتهاى اين دو راه در نهايت به شيراز منتهى مىگردد . امروزه اگر كسى بخواهد از اهواز در مسير ياسوج به شيراز برود اين راه را انتخاب مىكند ، اما امروزه راه ديگرى متداولتر است و آن راه « نورآباد » ( ممسنى ) از « چنار شاهيجان » به « دشت ارژن » و از آنجا به شيراز مىروند . « 56 »
--> ( 56 ) - مسير اخير خط سير برادر گرامى حضرت رضا عليه السّلام احمد بن موسى ( شاهچراغ ) مىباشد كه آن حضرت بين سالهاى 201 تا 203 ه . ق براى ديدار برادرش عازم خراسان بود كه توسط عامل مأمون در خانزنيان ، راه بر وى مسدود شد . . . نگاه كنيد به : فرصت الدوله ، آثار العجم ، ص 445 ؛ سلطان الواعظين ، شبهاى پيشاور ، ص 115 ؛ ميرزا حسن فسائى ، فارسنامهء ناصرى ، ص 154 ؛ سيد جلال الدّين محمّد شريفى ، آثار الاحمديه ، ص 10 - 8 ؛ مجلسى ، بحار الانوار ، 11 / 276 ؛ محمّد على روضاتى ، جامع الانساب ، ص 77 ؛ محمّد كشى ، الرجال الكشّى ، ص 294 ؛ سيد حسين حسينى بروجردى ، منظومهء نخبة المقال ، ص 14 ؛ باقر شريف قريشى ، تحليلى از زندگانى امام كاظم عليه السّلام ، 2 / 5 - 472 ؛ محمّد باقر خوانسارى ، روضات الجنات فى احوال العلماء و السّادات ، 1 / 60 و 692 ؛ شيخ عباس قمّى ، الكنى و الالقاب ، 2 / 322 ؛ جنيد شيرازى ، شدّ الازار فى حطّ الاوزار عن زوّار المزار ، ص 289 به بعد .