حضرت از مدينه به سوى مرو بازمىگشتند در مسير خود در بغداد به مدت يك هفته نزد طاهر بن حسين اقامت كردند . طاهر ، حضرت را احترام و اكرام كرد و نامه‌اى را كه مأمون به خط خود نوشته بود به آن حضرت عرضه داشت و گفت : نخست كسى منم كه به فرمان امير المؤمنين ( مأمون ) ، خداوندم تو را بيعت خواهم كرد . « 53 » و چون من اين بيعت بكردم با من صد هزار سوار و پياده است ، همگان بيعت كرده باشند . رضا ، « روّحه اللّه » « 54 » دست راست را بيرون كرد تا بيعت كند چنان كه رسم است ، طاهر دست چپ پيش داشت . رضا گفت : اين چيست ؟ ( طاهر ) گفت : ( دست ) راستم مشغول است به بيعت خداوندم مأمون و دست چپ فارغ است . از آن پيش داشتم ، ( از آن سبب با دست چپ بيعت مىكنم ) ، رضا از آنچه او بكرد ، او را بپسنديد و بيعت كرد و ديگر روز رضا را گسيل كرد ، با كرامت بسيار ، او را تا به مرو آوردند و چون بياسود ، مأمون خليفه در شب به ديدار وى آمد و فضل ( بن ) سهل با وى بود و يكديگر را گرم بپرسيدند و رضا از طاهر بسيار شكر كرد و آن نكته دست چپ و بيعت بازگفت ، مأمون را سخت خوش آمد و پسنديده آمد ، ( از ) آنچه طاهر كرده بود . گفت : اى امام ، آن نخست دستى بود كه به دست مبارك تو رسيد من آن چپ را راست نام كردم و طاهر را كه ذو اليمينين خوانند سبب اين است . . . « 55 » قطع نظر از شرايط سياسى بغداد و خط سيرى كه مأمون براى انتقال امام رضا عليه السّلام ترسيم كرده بود ، اين كه سبب نامگذارى طاهر بن حسين به ذو اليمينين بيعت طاهر با امام رضا عليه السّلام باشد ، متزلزل است زيرا پاره‌اى منابع تاريخى سبب را مهارت بسيار او در بكارگيرى اسلحه مىدانند . « 56 » و يا بدين سبب كه او دو دست راست دارد ، يا

--> ( 53 ) - « نخستين كسى كه به فرمان مأمون با تو بيعت مىكند من هستم . » مقايسه كنيد با ساير منابع كه عبّاس فرزند مأمون را نخستين فردى كه با حضرت رضا عليه السّلام به عنوان ولايتعهدى بيعت كرد نام برده‌اند : شيخ صدوق ، عيون اخبار الرضا عليه السّلام ، 2 / 387 ؛ ابو الفرج اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 375 ؛ فتال نيشابورى ، روضة الواعظين ، ص 371 ؛ شيخ مفيد ، الارشاد ، ص 290 ؛ طبرى ، تاريخ طبرى ، ( ترجمهء ابو القاسم پاينده ) ، 13 / 5659 ، و ساير منابع . ( 54 ) - روانش پاك باد . ( 55 ) - ابو الفضل بيهقى ، تاريخ بيهقى ، 6 / 1 - 190 . ( 56 ) - عبد الحسين زرين‌كوب ، تاريخ مردم ايران ، 2 / 98 .