جليل عرفان منش

132

جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )

در سال 200 هجرى ، شهر نيشابور با قدوم مبارك امام على بن موسى الرضا عليه السّلام قرين مباهات و افتخار شد . مردم نيشابور مقدم مقدّس آن حضرت را گرامى داشتند و شاديها كردند و به اتّفاق قطب الانام شيخ ابو يعقوب اسحاق بن راهويه مروزى كه شيخ شهر و مقدّم ارباب ولايت بود به استقبال آن حضرت ، از شهر نيشابور بيرون شدند و تا قريهء مؤيديه « 30 » كه از قراى نيشابور است به پيشواز رفتند و شيخ با وجود كبر سن مهار ناقهء آن حضرت را به دوش گرفت و تا شهر نيشابور پياده راه پيمود و شيخ محمّد بن اسلم طوسى نيز در التزام ركاب مبارك بود و چون به نيشابور ورود فرمود در محلهء « قز » « 31 » كوچهء « بلاس‌آباد » « 32 » نزول فرمود و مقام اختيار كرد . در السنه و افواه مشهور است كه حضرت سلطان در نيشابور به منبر برآمد و اين حديث را از خواجهء كاينات روايت فرمود : « التعظيم لأمر اللّه و الشفقة على خلق اللّه » و نيز نقل است كه حديث سلسلة الذهب را حضرت رضا عليه السّلام هنگام حركت و عزيمت به سوى طوس در بازار نيشابور روايت فرمود . « 33 » ماجراى چشمهء كهلان در نيشابور شيخ صدوق مىنويسد : هنگامى كه حضرت رضا عليه السّلام وارد نيشابور شد در محله‌اى فرود آمد كه آن محله را « فرد » « 34 » مىگفتند و در آنجا حمامى بنا شد كه در اين زمان ( حد اكثر تا سنه 372 كه سال وفات شيخ صدوق است ) آن حمام به حمام رضا عليه السّلام مشهور است و در آنجا چشمه‌اى بود كه آب آن چشمه كم شده بود . « 35 » كسى بر روى آن چشمه بايستاد و آب آن چشمه را بيرون كرد « 36 » تا آب وفور يافت و بسيار

--> ( 30 ) - از قريهء « مؤيديه » در منابع جغرافيايى امروز ، نامى نيافتيم . ( 31 ) - « غر » هم آمده است . ( 32 ) - « بلاش‌آباد » نيز آمده است . ( 33 ) - احمد بن محمّد بن حسن بن احمد ( خليفه نيشابورى ) ، تاريخ نيشابور ، ص 117 ، 125 و همچنين مؤيّد ثابتى ، تاريخ نيشابور ، ص 340 . ( 34 ) - « فروبين » هم آمده است . عطاردى ، اخبار و آثار امام رضا عليه السّلام ، ص 86 . ( 35 ) - عطاردى مىنويسد : در آن منزل چشمه‌اى بود كه آب آن خشك شده بود ، همان مأخذ ، ص 86 . ( 36 ) - عطاردى مىنويسد : حضرت دستور دادند چاه را بار ديگر باز كنند ، همان مأخذ ، ص 86 .