حضرت على بن موسى الرضا عليه السّلام بررسى خواهيم كرد . قدمگاه خرانق ( مشهدك ) خرانق در شصت كيلومترى يزد واقع شده است . آثار تاريخى خرانق علاوه بر مشهدك كه مقام نزول حضرت ثامن الائمه عليه السّلام مىباشد ، مزارى است مشهور به بابا خادم كه يك بقعهء گنبددار براى آن ساخته شده ، ولى نوع سنگ و كاشيهاى آن قدمتى ندارد . « 31 » ديگر ، كاروانسرايى است مشهور به رباط شاهزاده كه به فرمان شاهزاده محمّد ولى ميرزا ، فرزند فتحعلى شاه قاجار ساخته شده است . « 32 » علاوه بر آن ، مسجد نسبتا كوچكى است كه به آن مسجد جامع گويند . در پشت منبر اين مسجد ، سنگ قبرى از نوع سنگهاى رسوبى سفيد از قرن پنجم هجرى به اندازهء 30 * 50 سانتىمتر ديده مىشود كه به طور آزاد افتاده و بر روى آن عبارت « هذا قبر على بن محمّد بن اسحاق المولى توفّى فى شهر ربيع الاول ، سنه تسع و تسعين و اربع مائة » به چشم مىخورد « 33 » و دو سنگ قبر ديگر نيز در كنار در مسجد ديده مىشود كه مربوط به قرن هشتم و متعلق به يك پدر و دختر است . « 34 » مشهدك كه مقام نزول حضرت ثامن الائمه على بن موسى الرضا عليه السّلام است در كنار قبرستان خرانق قرار دارد و تنها از آن بقعهء گلى كوچك و ويرانه‌اى كه يك طاق گنبدى شكل دارد بر جاى مانده است . مردم و اهالى اين منطقه مشهدك را محل عبادت و نماز حضرت امام على بن موسى الرضا عليه السّلام مىدانند ، و به همين دليل آن مكان را محترم و مقدّس مىشمارند و گاهى قاريان در آن به قرائت قرآن مىپردازند . در اين بقعه سنگ خاكسترى رنگى به اندازهء 29 * 27 سانتيمتر بر ديوار سمت قبله ( به جاى محراب ) نصب شده كه به خط نسخ عباراتى به تاريخ 595 هجرى بر آن حك شده است و اطلاعات مهمّى از عبور حضرت ثامن الائمه عليه السّلام در اختيار محقّقان و مورّخان مىگذارد و بر اساس آن شيوع روايت عزيمت آن حضرت از

--> ( 31 ) - ايرج افشار ، يادگارهاى يزد ، ص 173 . ( 32 ) - همان . ( 33 ) - همان ، ص 174 . ( 34 ) - همان ، ص 175 .