ويلفرد مادلونگ ( مترجم : نمايى / قاسمى / مهدوى / ضابط )

30

جانشينى محمد ( ص ) ( فارسي )

عادى در گرفتن زكات متفق‌اند . « 1 » اين طهارت مقام كه خاندان محمد صلّى اللّه عليه و آله را از مسلمانان عادى متمايز مىساخت موافق با مقام والاى خاندانهاى پيامبران گذشته بود . چنان كه پيشتر نقل شد خاندان لوط مردمى بودند كه خود را پاك نگاه داشته بودند يَتَطَهَّرُونَ * . در آيه خطاب به همسران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بصراحت به اين مقام طهارت اشاره دارد : « در خانه‌هاى خود بمانيد ، و چنان كه در زمان پيشين جاهليت مىكردند ، زينتهاى خود را آشكار مكنيد . و نماز بگزاريد و زكات بدهيد و از خدا و پيامبرش اطاعت كنيد . اى اهل بيت ، خدا مىخواهد پليدى را از شما دور كند و شما را چنان كه بايد پاك دارد » ( احزاب / 33 ) . در اينجا منظور از اهل بيت چه كسانى هستند ؟ ضميرى كه به آنان اشاره مىكند جمع مذكر است ، در صورتى كه بخش پيشين آيه به صورت جمع مؤنث است . اين تغيير در جنسيت سبب پيدايش روايات گوناگونى شد در خصوص شخصيت‌هاى مشهور اهل كساء يعنى محمد ، على ، فاطمه ، حسن و حسين كه اين بخش دوم آيه را اشاره به آنان مىدانند . صرف نظر از معنى مشخص آن از نظر شيعه ، طبرى در تفسيرش به نقل از اكثر راويان اين تفسير را تأييد مىكند . « 2 » اما كاملا بعيد است كه اين بخش از آيه ، آن گونه كه روايات نقل مىكنند ، وحى جداگانه‌اى باشد كه بعدا به بخش اول ملحق شده است . پاره در مورد آيه‌اى مشابه اين خطاب به همسر ابراهيم مدّعى است كه منظور از اهل بيت ممكن است اشاره به طواف كنندگان كعبه باشد « 3 » ، اما اين تفسير با هدف مشخص آيه كه ترفيع مقام همسران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نسبت به ساير زنان است سازگارى ندارد . آيه قبلى با اين بيان آغاز مىشود : « اى زنان پيامبر ، شما همانند ديگر زنان نيستيد » ( احزاب / 32 ) . در اينجا اين زنان را به خاطر ازدواجشان با پيامبر از اعضاى خاندان منزه شمرده است . و اين امر مسلّم شده كه محمد صلّى اللّه عليه و آله در مواردى ديگر ، و ظاهرا براى احترام به آنان ، هر يك را به طور جداگانه

--> ( 1 ) رك : مادلونگ ، « هاشميات » 24 - 26 . كايتانى اين عبارت « اهل البيت من حرّم الصدقة بعده » در حديث در باره غدير خم منسوب به زيد بن ارقم را به اشتباه اين گونه ترجمه كرده است « اهل بيت كسانى هستند كه بعد از وفات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تكليف پرداخت زكات از آنان برداشته شده است ، تاريخ اسلام ، ج 10 ، ص 455 ) . در صورتى كه چنين معافيّتى وجود نداشت . ( 2 ) - طبرى ، جامع ، ج 12 ، ص 5 - 7 . ( 3 ) - پاره « طرح ترجمه‌اى نو » ، ص 127 - 130 .