پشگفتار در آغاز هدف آن بود كه كتابى به صورت تك نگارى در ماهيت و تأسيس خلافت و دوران نخستين آن تا پيش از برقرارى دولت موروثى اموى تدوين شود ، با شرحى بسيار مختصر از وقايع و كسانى كه در تحول آن نقش داشته اند . بى اعتمادى شديد بيشتر مورخان غربى به منابع اسلامى مربوط به صدر اسلام اقتضا مى كرد كه اين تحقيق به حوادث برجسته اى محدود شود كه واقعيت آن ، البته نه تعبير و تفسير آن ، كمتر مورد اختلاف است . با پيشرفت كار تحقيق روشن شد كه با چنين نگرشى حق مطلب ادا نخواهد شد . مسأله خلافت آن چنان با تاريخ حوادث داخلى جامعه صدر اسلام گره خورده است كه نمى توان بدون درك درست وقايع آن دوران ، فقط بر اساس انديشه صرف آن را بررسى كرد . منابع خبرى وحديثى ، چه آنها كه در طول ساليان متمادى در دسترس مورخا بوده و چه آنها كه بتازگى چاپ ومنتشر شده ، روشنگر اين حقيقت است كه طرد كلى اين منابع به عنوان افسانه اى كهنه ، كارى است نادرست و با اسفاده معقول از آنها مى توان از آن دوران تصويرى دقيقتر وموثقر از آنچه تاكنون انجام شده ترسيم كرد . ارائه بخشهاى روايى وحديثى مفصل ضمن معرفى موضوع علاوه بر آنكه بر حجم كتاب افزوده ناگزير ماهيت آن را نيز دگرگون ساخته است و موجب تباين خاصى شده كه ممكن است گاهى هدف اصلى را در پرده ابهام قرار دهد . وشايد تصور شود كه ذكر مشروح وقايع دوران فتنه ، جنگ داخلى مسلمانان كه با شورش عليه خليفه سوم آغاز شد