به روايت محمد بن لبيد بن عقبه اوسى « 1 » كه خود در همان زمان مىزيست ، گروه مهاجران - به غير از على عليه السّلام - شامل سعيد بن زيد ، ابو جهم عدوى ، جبير بن مطعم ، حكيم بن حزام و از امويان مروان بن حكم ، سعيد بن عاص و عبد الرحمن بن عتاب بن اسيد بود . انصار كه پيشوايى آنان را محمد بن مسلمه بر عهده داشت شامل ابو اسيد ساعدى ، ابو حميد ساعدى ، زيد بن ثابت و كعب بن مالك بودند . اعرابى همچون نيار بن مكرز ( يا مكرم ) اسلمى و ديگران نيز همراه آنان بودند كه در مجموع به سى تن بالغ مىشدند . « 2 » تركيب اين هيأت قدرتمند نشان مىدهد كه عثمان خود را در چه مخمصهء هولناكى مىديد . چهار تن مهاجر اين گروه به نامهاى سعيد بن زيد بن عمرو بن نفيل ، ابو جهم بن حذيفه ( يا حذافة ) عدوى ، كه هر دو از قبيله عدى بودند و با عمر نسبتى داشتند ، و جبير بن مطعم از طايفهء نوفل بن عبد مناف - اين طايفه معمولا به عبد شمس منسوب مىشدند همچنان كه بنى عبد المطلب به هاشم - و حكيم بن حزام اسدى از طرفداران سرسخت عثمان بودند ، گرچه سعيد بن زيد سرانجام از او روى گرداند . « 3 » سه تن اخير و نيز نيار بن مكرز اسلمى از جملهء كسانى بودند كه جنازه عثمان را به خاك سپردند . چهار تن انصار ، به جز محمّد بن مسلمه ، از معدود طرفداران سرسخت عثمان در بين مدنيان بودند . « 4 » تمام اين مردان كه ارتباط نزديكى با عثمان و حكومت او داشتند ، نمىتوانستند در حل

--> ( 1 ) او در سال نود و شش يا نود و نه هجرى درگذشت و از راويان معتبر عمر و عثمان بود ( ابن حجر ، تهذيب ، ج 10 ، ص 65 - 66 ) . ( 2 ) طبرى ، ج 1 ، ص 2970 . ( 3 ) دربارهء سعيد بن زيد رك : همين كتاب ، ص 29 ، يادداشت 6 ، همان ص 125 . ابو جهم بن حذيفه در هنگام فتح مكه اسلام آورد ( ابن حجر ، اصابه ، ج 7 ، ص 345 ) . او قبل از اسلام ، پس از آن كه عمر مادر عبيد اللّه بن عمر را طلاق داد با او ازدواج كرد ( طبرى ، ج 1 ، ص 1554 ؛ ابن هشام ، سيرة سيّدنا ، ص 755 ) . حكيم بن حزام بن خويلد ، برادرزاده خديجه همسر اول محمد صلّى اللّه عليه و آله و از دوستان قديم او بود اما پيش از فتح مكه اسلام نياورد . در هنگام فتح ، پيامبر به تمام كسانى كه به خانه حكيم پناه بردند امان داد . ( 4 ) دربارهء ابو اسيد ، زيد بن ثابت و كعب بن مالك ر . ك : همين كتاب ص 113 در روايات مختلف آمده كه زيد بن ثابت انصار را به دفاع از عثمان در برابر شورشيان تشويق مىكرد ، اما او را سرزنش مىكردند كه اين كار را فقط به خاطر بخششهاى عثمان به او انجام مىدهد . روايت كرده‌اند كه ابو حميد ساعدى پس از قتل عثمان گفت : « به خدا سوگند ، گمان نمىكرديم او كشته شود » و سوگند خورد كه تا پايان عمر از خنديدن و از بعضى اعمال غير ضرورى اجتناب ورزد . ( بلاذرى ، انساب ، ج 5 ، ص 100 ؛ ابن سعد ، طبقات ، ج 3 / 1 ، ص 56 ) .