الشيخ المفيد ( مترجم : على رضا بهاردوست و محمد حسين شمسائى )
41
تفضيل امير المؤمنين ( ع ) ( اثبات برترى حضرت امير مؤمنان ع ) ( فارسي )
صدق مىكند و فاطمه سلام اللَّه عليها كه منظور از نساء در اين آيه ايشان مىباشد و امير المؤمنين على عليه السّلام كه مقصود از نفس در آيه اوست را براى مباهله فرا خواند . « 1 » به طور قطع مىدانيم كه منظور ايشان از نفس ، چيزى همانند خون و هوا و غيره كه قوام پيكرهء مادى انسان به آن است ؛ نيست و همچنين مقصود ايشان از جمله ندع انفسنا و انفسكم خود ايشان نمىباشد چرا كه درست نيست انسان نفس خود را به سوى خويش يا ديگرى فرا خواند . تنها چيزى كه باقى مىماند اينست كه منظور ايشان از كلمه « نفس » رساندن معنى همتا ، مثل و نظير است مراد كسى است كه در عزت ، كرامت ، محبت ، رياست ، ايثار ، بزرگى و جلالت در نزد خداوند سبحان جايگاهى چون خود او داشته باشد « 2 » ، بر اساس همان اعتقادى كه خداوند واجب كرده و بندگانش را به آن ملزم نموده است . اگر هيچ دليل ديگرى وجود نمىداشت كه حاكى از برترى پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بر امير المؤمنين على عليه السّلام باشد همين اشارهء پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ( كه فرمود : ندع انفسنا و انفسكم ) دلالت بر تساوى آنها هم در فضيلت و هم در رتبه مىكرد . اما دلايل ديگرى موجود است كه حضرت ختمى مرتبت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم را از اين تساوى خارج مىكند و برترى على عليه السّلام بر ساير افراد بشر به مقتضاى اين مسأله باقى مىماند .
--> ( 1 ) - صحيح مسلم 4 : 1871 / 32 ، سنن ترمزى 5 : 638 / 3724 ، مسند احمد 1 : 5 و 1 و 2 و 295 ، مستدرك حاكم 3 : 124 ، تاريخ كبير تأليف بخارى 7 : 400 / 1748 ، مصابيح السنه 4 : 32 / 4462 ، الفردوس 1 : 43 / 104 ، الشفا 2 : 352 ، تهذيب تاريخ دمشق 7 : 240 ، مجمع الزوائد 10 : 376 ، لسان الميزان 4 : 290 / 826 ، كنز العمال 11 ، 434 / 32040 . ( 2 ) - و يكى ديگر از دلايل اين مطلب فرمايش تهديد آميز پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم است كه يك بار به اهل طائف و بار ديگر به قريش خطاب فرمود ايشان فرمودند : « لتسلمن اولا بعثن رجلا منى - در يك روايت به جاى منى ، مثل نفسى آمده است فليضربن اعناقكم . تسليم شويد ! و گر نه از جانب خودم كسى را كه به منزله جان من است به سوى شما مىفرستم تا گردنهايتان را بزند . » استيعاب 3 : 46 ، اسد الغابه 4 : 26 ، شرح الاخبار 1 : 111 / 32 و 33 ، الصواعق المحرقه : 126 .