شجاعت به خرج مىداد كه بعدها حالتى افسانه‌اى يافت : در جنگ بدر ، او شمار زيادى از قريشيان را از پاى درآورد ؛ در جنگ خيبر او درب سنگينى را به جاى سپر به كار برد ، و پيروزى مسلمين بر يهوديان مرهون جانفشانيهاى وى بود ؛ در جنگ حنين ( سال 8 ق / 630 م ) او يكى از كسانى بود كه با پايمردى از پيامبر دفاع كرد . پس از وفات پيامبر ، او به دلايل نامعلومى در هيچ عمليات نظامى شركت نكرد . مىگويند كه عمر قريشيان را از رفتن به ساير ولايات منع كرده بود ، اما عثمان همهء موانع را از سر راه آنان برداشت . شايد على [ عليه السّلام ] ، خود مايل نبود كه مدينه را ترك كند ؛ شايد صرفا وضعيت جسمانى و سلامتىاش به او اجازه جنگيدن نمىداد ؛ گرچه در جنگهاى جمل و صفين ( 36 ق / 656 م و 37 ق / 657 م ) يعنى هنگامى كه شصت ساله بود ، كارهاى بزرگى را به او نسبت مىدهند . افزون بر اين ، على [ عليه السّلام ] چندين كار ديگر را براى پيامبر انجام مىداد : او يكى از منشيها و كاتبان پيامبر [ صلّى اللّه عليه و آله ] بود و گاهى مأموريتهايى به او واگذار مىشد كه مىتوان نام ديپلماتيك بر آنها نهاد ؛ در دو مورد ، او مأمور نابودى بتها شد . او دشمنانى را كه پيامبر به مرگ محكومشان كرده بود ، به دست خود معدوم ساخت ، و به همراه زبير ، بر قتل عام بنى قريظه نظارت داشت ( سال 5 ق / 627 م ) . در سال 9 ق / 631 م ، او در جمع زائران در منى ، هفت آيهء اول سورهء برائت را قرائت كرد . اختلاف على [ عليه السّلام ] با ابو بكر در خلال انتخاب ابو بكر به جانشينى پيامبر [ صلّى اللّه عليه و آله ] ، على [ عليه السّلام ] با طلحه و زبير و شمارى ديگر از صحابه در خانهء پيامبر باقى ماندند تا مراقب پيكر پيامبر باشند و مقدمات تدفين او را فراهم سازند . به‌رغم درخواست عباس و نيز - بنابر اقوال - ابو سفيان از على [ عليه السّلام ] ، وى براى نگهداشتن زمام جامعه در دستان بنى هاشم هيچ اقدامى نكرد . كسانى كه ابتدا از پذيرش خلافت ابو بكر سر باز مىزدند ، به تدريج