داد تا در شورا شركت نكرده و آزادى عمل خود را حفظ نمايد . ( 33 ) ولى مقررات عمر جلو چنين اقدامى را گرفت . تمام مآخذ بر اين امر اتفاق نظر دارند كه على ( ع ) تنها تحت فشار مستقيم مجبور به تسليم شد و اگر از وفادارى بر وصيّت عمر سربازمىزد به شمشير و اسلحه تهديد مىگشت . ( 34 ) اگر اعتراضهاى على ( ع ) كه دوازده سال قبل از اين به انتخاب ابو بكر ، پس از رحلت پيامبر را در نظر بياوريم بدون هيچ‌گونه مشكلى مىتوان تصور كرد كه چگونه على ( ع ) با دل‌شكستگى عميق بايد براى سومين بار نظاره‌گر انتصاب فرد ديگرى بر خود باشد . على ( ع ) بدين گونه در خطبهء شقشقيه ، كه بخش نخست آن در بالا ذكر شد ، سخن مىراند : « عمر ( در بستر مرگ ) ارجاع امر خلافت را براى شوراى شش نفرى موكول كرد ، و مرا در مرتبه و همرديف اصحاب شورا پنداشت . خدايا از تو مدد مىخواهم بر اين شورايى كه برگزار مىشود [ يعنى من چه شانس در آن مىتوانم داشته باشم ] . جاى شگفتى است كه چگونه در برترى من با اولى ( ابو بكر ) شكّ كردند و مرا همطراز اصحاب شورا قرار دادند . ( 35 ) با اين وصف بدنبال آنها رفتم ، بهر نشيبى با آنان فرود آمدم و بهر فرازى كه صعود كردند پرواز نمودم . يكى از آنان [ سعد ] به سبب كينه‌اى كه از من داشت به طرف دوستش [ عبد الرحمن ] منحرف شد درحالىكه [ عبد الرحمن ] بعلّت دامادى كه با او [ عثمان ] داشت بنفع وى راى داد و اعمال ناگفتنى ديگرى كردند . » ( 36 ) تصديق و تأييد آنچه كه واقعا در بحثها و تصميمات شورا نفوذ كرد و به انتصاب عثمان انجاميد ، كار ساده‌اى نيست . با اين حال در قسمت اعظم مداركى كه بما رسيده است ، غالبا آن را ذكر كرده‌اند و بسيار مهم و روشنگر است ، گفته مىشود كه پس از سه روز بحث و جدل طولانى ، هنگام نماز صبح كه مسلمانان براى استماع تصميم عبد الرحمن ، مقام تصميم‌گيرنده انتخابات در مسجد جمع شده بودند عبد الرحمن ، اول خلافت را به على ( ع ) با دو شرط پيشنهاد مىكند : اوّل اينكه بايد بر اساس قرآن و سنّت پيامبر حكمرانى كند . دوّم بايد از رويه شيخين ( عمر و ابو بكر ) پيروى نمايد .