سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )
37
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )
جانشين بلافصل پيامبر مىنامند سنيان از طرف ديگر ، كلمه مولا را بمعنى دوست و ياور و يا محرم راز تفسير مىكنند . ( 65 ) جاى ترديد نيست كه غناى ادبيات و لغات عربى نتيجتا ابهام لغتى با دو معنى ممكن ، دربردارد . سنيان ضمن اينكه حديث را قبول مىكنند چنين استدلال مىنمايند كه منظور پيامبر تشويق پيروانش به توجه بيشتر و ايجاد قدر و اعتبار و مهر و محبت براى على ( ع ) پسر عم و شوهر يگانه دخترش فاطمه ( ع ) بوده است . علاوه بر اين شرايطى را كه بموجب آنها لازم شد تا پيامبر مردم را به اين امر نصيحت و تشويق كند شرح مىدهند جمعى از مردم نسبت به رفتار دقيق ، قاطعانه و عادلانه على ( ع ) در توزيع غنائم هنگام اردوكشى به يمن كه تحت رهبرى او صورت گرفته بود غرولند مىكردند از هم اينجا بود كه آنان ، همراه با على ( ع ) مستقيما به مكه آمدند تا با پيامبر در برگزارى حج بپيوندند پيامبر بخاطر زدودن چنين شكايات و سخنانى بيمار گونه نسبت به على ( ع ) ناچار شد تا در اين زمينه بيانات فوق را ايراد فرمايد . ( 66 ) با قبول اين توضيح هنوز اين حقيقت پابرجاست كه با اعلام پيامبر در چنين موضوع فوق العادهاى ، آن حضرت على ( ع ) را با خود در قدرت و شخصيت برابر ساخت ، حقيقتى كه براى احقاق حق شيعه ، اساسى استوار را فراهم آورد . با در نظر گرفتن ماهيت مورد بحث در غدير خم ، وقايعى كه در بالا بدانها اشاره شد ، تمايل حضرت رسول ( ص ) نسبت به على ( ع ) در بين اصحاب آشكار مىگردد گرچه شايد بخاطر رسم كهن مردم عربستان شمالى ، كه انتخاب رهبر به عهده مردم گذاشته مىشد بعقيده بعضى پيامبر نتوانست على ( ع ) را صريحا به جانشينى منصوب كند . گفته مىشود مانع عمدهاى كه در راه على ( ع ) براى احراز مقام خلافت وجود داشت كمى سن او در زمان رحلت محمد ( ص ) بوده است . در عين حال ، مآخذ مختلف خاطرنشان مىكنند كه گرچه ندوه ، در مكه قبل از اسلام تنها شوراى پيران بود ، به فرزندان رئيس قبيله قصى اين امتياز داده مىشد تا از محدوديت سنى معاف باشند و علىرغم جوانيشان در شورا پذيرفته شوند در ازمنه بعد به نظر مىرسد كه امتيازات آزاديخواهانهء ديگرى مرسوم شده باشد . ابو جهل در شورا پذيرفته مىشود و حاكم بن حزم درحالىكه بيشتر از 15 يا