سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )

359

تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )

چنين است : « مايلم تا دين خود را به شما عرضه كنم و آنچه كه بدان معتقدم به طورى كه بتوانيد مرا در ايمانم تأييد كنيد . دين من اين است كه گواهى مىدهم كه هيچ معبودى به جز خداوند نيست و محمد بنده او و فرستاده اوست . گواهى مىدهم كه روز قيامت بدون هيچ ترديدى فرا خواهد رسيد و بىگمان خداوند مردگان را از قبر برانگيزد . گواهى مىدهم به وجوب نماز ، پرداخت زكات ، روزه ماه رمضان و وظيفه حج خانه كعبه براى كسانى كه استطاعت دارند . گواهى مىدهم به ولايت على بن أبي طالب امير المؤمنين پس از پيامبر خدا كه درود خدا بر هر دو باد و ولايت حسن و حسين ، ولايت على بن حسين و محمد باقر و پس از او بر ولايت شما ، گواهى مىدهم كه تو امامى ، با اعتقاد بر اين دين زندگى مىكنم و با همين اعتقاد خواهم مرد و اين دينى است كه خدا را با آن عبادت مىكنم . امام صادق ( ع ) با شنيدن اين جملات اعلام كرد : « به خدا سوگند ، اين ( عقايد ) دين من و دين پدران من است كه خدا را در پنهان و آشكار پرستش كردند . از خدا بترس و زبان خود را از گفتن هرگونه سخن بجز آنچه كه نيك است نگهدار . » ( 98 ) كشى ، عبارات مشابهى را از داود بن يونس و خالد بن بجلى ( 99 ) ثبت كرده است . شيخ ابن بابويه القمى معروف به شيخ صدوق ( متوفى 381 / 2 - 991 ) در رساله الاعتقادات خبر مفصلى را از اعتقادات شيعه دوازده امامى كه در آن همه مواد ايمان اعم از اصول و فروع بحث مىشود . ارائه مىدهد . شيعيان دوازده امامى ، شيخ صدوق را يكى از بزرگترين نويسندگان مورد اعتماد مىدانند و رساله او را كه يكى از قديمىترين رسالات اعتقادى موجود تشيّع است ، به عنوان موثق‌ترين بيان اعتقادات پذيرفته‌اند . با مقايسه اين اعتقادات شيعى با اعتقادات قالبى سنّى مانند فقه اكبر 1 ، فقه اكبر 2 ، و وصيت ابى حنيفه ، در مىيابيم كه به جز مسئلهء امامت ، تفاوت‌هاى بين سنّيان و شيعيان ماهيّتى هم چون تفاوت‌هاى ما بين اشعريه و معتزله دارد . ديدگاههاى شيعه در اكثر موارد همانند معتزله مىباشند گرچه سرانجام ديدگاههاى عقلانى آنها را اهل تسنّن ( جماعت ) رد كردند ، ليكن آنها همچنان در مذهب اهل سنّت و جماعت پايدار ماندند .