يادداشتهاى فصل دهم : ( 1 ) . براى تاريخ قبلى مراجعه كنيد به يعقوبى ، تاريخ ، 2 ، ص 381 ، ابن خلكان 1 ، ص 327 ، ابن الجوزى ، صفوه ، 2 ، ص 93 ، عاملى ، اعيان ، 4 ، ص 54 محمد بن طلحه ، مطالب السئول ، ص 79 . براى تاريخ بعدى مراجعه كنيد به مروج ، مسعودى ، 3 ، ص 219 ، سعد الاشعرى ، مقالات ص 79 ، كلينى ، كافى ، ص 193 ، مجلسى ، تذكرة الائمه ، ص 139 ، بسيار مشكل است كه تاريخى بين اين دو را انتخاب كرد . ولى اولى به نظر مىرسد كه درست باشد زيرا ابن خلكان و ديگران سال تولد او را در عام الجحاف ، سال طوفان در مكه ذكر مىكنند كه بنا به گفته طبرى ، 2 ، ص 1040 ، در سال 80 / 700 - 699 روى داد . ( 2 ) . ابن سعد ، 5 ، ص 320 ، يعقوبى ، 2 ، ص 320 ، قاضى نعيم ، شرح الاخبار ، نسخه خطى ، دنباله 32 ( 3 ) . ابن خلكان ، 1 ، ص 327 ، قاضى نعيم ، همان جا . ( 4 ) . طبرى ، 3 ، ص 2509 ، يعقوبى ، 2 ، ص 381 ، سعد الاشعرى ، مقالات ، ص 79 ، ابن خلكان ، همان جا ، كلينى ، كافى ، ص 194 ، عاملى ، اعيان ، 4 ، ص 452 . ( 5 ) . مراجعه كنيد به ابن سعد ، 5 ، ص 216 ، ابن عماد ، شذرات ، 1 ، ص 104 ، يعقوبى ، 3 ، ص 46 ، كشى ، رجال ، صص 79 - 76 ، ابو نعيم ، حليه ، 3 ، ص 135 . ( 6 ) . ابن سعد ، 5 ، صص 189 به بعد ، طبرى ، 2 ، ص 1183 ، ابن عماد ، شذرات ، 1 ، ص 62 . ( 7 ) . كلينى ، كافى ، ص 193 . اگر سال تولد او را 83 / 704 - 703 در نظر بگيريم دوران امامت او بيست و هشت سال بوده است . اگر سال تولد او را در 80 / 700 - 699 بپذيريم ، دوران امامت او سى و يك سال مىباشد . ( 8 ) . يعقوبى ، 2 ، ص 381 . ( 9 ) . قاضى نعيم ، شرح الاخبار ، دنباله نسخه خطى ، دنباله 42 الف . ( 10 ) . همان مآخذ ، دنبال 39 الف . ( 11 ) . شهرستانى ، ملل ، 1 ، ص 166 . ( 12 ) . S . Moscati , » Per Una storia De La ' Antica Sia « RSO 1955 , P . 251 . ( 13 ) . B . Lewis , The origins of IsmailismP . 25 . ( 14 ) . حسين ( ع ) نيز « المهدى ، پسر المهدى » خوانده شد ولى اين مطلب هنوز تأثير اعتقاد به منجى نجات‌بخش تاريخ را نداشته است ، مراجعه كنيد ، طبرى ، 2 ، ص 546 . ( 15 ) . بلاذرى ، 5 ، ص 218 ، مراجعه كنيد به طبرى ، 2 ، صص 606 به بعد ، 633 . ( 16 ) . به ابن سعد ، 5 ، ص 94 مراجعه كنيد . ( 17 ) . بلاذرى ، همان جا . ( 18 ) . طبرى ، 2 ، صص 672 - 710 ، بلاذرى ، 5 ص 253 . براى مطالعه عناوين ديگرى كه ارائه شده ، به طبرى ، 2 ، ص 691 ، بلاذرى ، به محل ذكر شده مراجعه كنيد . ( 19 ) . براى مطالعه نام كيسانيه پيشنهادهاى زيادى وجود دارند و شخص ابو عمره كيسان مسأله بزرگ تاريخى بوده است ، براى مطالعه پيشنهادها و امكانات مختلف مراجعه كنيد به ، ملل ، شهرستانى ، 1 ، ص 147 ، فرق ، بغدادى ، ص 26 بلاذرى ، 5 ، ص 229 ، همچنين : B , Lewis , The Origins of Ismailism , P . 27 . ( 20 ) . ابن سعد ، 5 ، ص 115 . ( 21 ) . ابن خلدون ، عبر ، 3 ، ص 172 . ازين پس ابو هاشم به عنوان رئيس رسمى ابن شعبه از شيعيان شناخته شد ، همچنين مراجعه كنيد به : De Goeje , » Al - Baladuri'sAnsab « , ZDMG , 1884 , P . 394 . (