پس از مرگ او به سال 81 / 700 / 70 - 700 ، ( 20 ) افراطيون اين فرقه قائل به رجعت و غيبت او شدند درحالىكه اكثر آنها ابو هاشم عبد اللّه پسر بزرگ او را به عنوان امام جديد كه مستقيما از طرف او منصوب شده است پذيرفتند . ( 21 ) گروه پيشين با چهرهء شاعران معروف : ابو الطفيل عامر بن وائله ، كثير و سيد الحميرى مشخص مىشوند كه سيد الحميرى ( 22 ) از ميان آنان بعدا پيرو امام صادق ( ع ) گرديد . كشى داستان جالبى دربارهء دو نفر از اطرافيان امام صادق ( ع ) به نام‌هاى السراج و حمّاد بن عيسى نقل مىكند و معروف است كه اين دو اعتقاد داشتند كه محمد بن الحنفيه هنوز زنده بود ، جعفر صادق ( ع ) آنان را نكوهش كرد و خاطرنشان ساخت كه ابن الحنفيه به خاك سپرده شد و اموال و دارائيش تقسيم گرديد و همسرش نيز پس از او ازدواج كرد . ( 23 ) با وجود اين ، آئين « رجعت » از آن زمان ، يكى از ويژگيهاى عمده اكثر شعب شيعيان شد . در عين حال ، كيسانيه با اعتقاد به منجى نجاتبخش كه در عقيده مهدويّت منعكس مىگرديد ، مسلمانان زيادى را اعم از شيعه و سنّى تحت تأثير قرار مىداد . مهدويت ، در حقيقت ، يكى از گردونه‌هاى معمولى براى بيان احساسات عمومى عصر بود و به عنوان اسبابى مؤثر براى ماجراهاى سياسى به كار مىرفت . نارضايتى گسترده با ماهيّتى سياسى - اجتماعى مشهود بود كه علّت‌هاى فراوان مىتوانست داشته باشد . اعراب عراق مخالف تفوق شاميان بر خود بودند . موالى غير عرب از رفتار آمرانه‌اى كه طبقه حاكم عرب بر آنان اعمال مىكرد و از فزونى ماليات‌هايى كه براى مخارج ويژه اعراب ، كه مردم سرزمينهاى مفتوح مىبايست بپردازند ، شكايت داشتند . حضور همه جاى دين در هر يك از جنبه‌هاى زندگى موجب مىشد تا جوش و خروش اجتماعى و مخالفت عليه نظام موجود در حدود و اصطلاحات دينى بيان شود . در عين حال ، نارضايتى عمومى عليه بنيادهاى دينى و قانونى حكومت اسلامى به همين منوال هدايت نمىشد . ( 24 ) قوانين موجود در قرآن و سنّت كلام خدا بود و پيامبر اكرم ( ص ) نمونه كامل