سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )
17
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )
وجود بر اين با استوارى پيش مىرفتند و سرانجام بدون سازش و مصالحه از هم جدا شدند . با چنين مفهومى از تشيع در ذهن ، مقصد اصلى ما دنبال كردن و بررسى نمودن زمينه اين چنين حمايتى از على ( ع ) و تحقيق و پژوهش در موجبات پيدايش آن در جامعه عربى است كه اسلام در آن ظهور كرد . بالنتيجه موضوع چگونگى تظاهر اين نگرش بلافاصله بعد از رحلت نبى اكرم حضرت محمد ( ص ) روشن خواهد شد . در هر يك از مطالعاتى كه درباره تشيع صورت مىگيرد ، بنابر ملازمت تاريخى نقطه شروع بايد ماهيت و تركيب جامعه اسلامى ، كه در مدينه تحت رهبرى محمد ( ص ) پديدار شد ، باشد . اين جامعه در هيچيك از زمينههاى فرهنگى و نهادهاى سياسى و اجتماعى همگن نبوده است . اتحاد مردم مختلف و يا گردهمائى از مردم در يك نظام جديد به هيچ عنوان محو كامل و يا حتى تغيير در ارزشها و سنتهاى ريشهدارشان را موجب نمىگردد . بنابراين طبيعى بود كه ارزشها ، عقيدهها و تمايلات معينى از اجزاء مؤلفههاى امت بايد در جنبههاى مشخص از دستور جديد مذهبى منعكس گردد . نتيجه اينكه بجاى روشى همگن نسبت به همه نظريات بخصوص آنهائى كه جنبه اساسى ندارند ، بايد انتظار داشت كه در امّت ، تنوع روشها و ديدگاهها را بيابيم ، با قبول اين اصل كه محمد ( ص ) و پيامش عامل اصلى پيوند همه گروههاى مختلف به يكديگر بوده است . از اين جهت است كه تمايل عدهاى از اعراب از ميان اصحاب محمد ( ص ) به جانبدارى از على ( ع ) نتيجه طبيعى نگرشهاى موجود در ميان قبائل عرب بود كه با هم امت محمدى ( ص ) را در مدينه تشكيل مىدادند ، اين امت از مكىها اعم از قريش البطحاء ( آنهائى كه ساكن آباديهاى مكه بودند ) و قريش الظواهر ( كسانى كه محل زندگيشان دور از مركز و در حومه و حوالى واقع بود ) و مدنيها كه به اوس و خزرج تقسيم مىشدند و قبائلى كه در عربستان جنوبى منشعب شده و هنوز بسيارى از ويژگيهاى سرزمين خود را حفظ ميكردند ، از عربهاى صحرائى در اطراف مدينه ، و حتى بعضى از اعراب و غير اعراب نقاط دوردست مانند بلال حبشى و سلمان فارسى تشكيل شده بود . گرچه همه آنها با هم جامعه مشتركى را در تحت لواى اسلام تشكيل ميدادند اما هرگاه بخواهيم