اين امر به طور ناگهانى ساخت قدرت را تغيير داد و به جايگزينى اين گروه بجاى متقدّمين كه وضعيت اجتماعى و اساس قدرتشان اسلامى بود نه قبيله‌اى ، منجر شد . در صورت مفصل و طولانى اسامى رهبران معزول شده ، اين افراد قرار داشتند : مالك بن اشتر النخعى ، مسيب بن نجبه الفزارى ، يزيد بن قيس الارحبى ، عدى بن حاتم الطائي ، و صعصه بن صوحان العبدى كه همه مورد توجه هستند ، كه افراد مورد توجّه عثمان جايگزين آنها شدند . مآخذ مختلف ، اين معاريف كوفه را كه از موقعيّت‌هاى خود كنار گذاشته شدند از ميان قراء كوفه مىدانند . ( 57 ) و آنها از نيرومندترين مخالفان وليد بن عقبه و جانشين او ، سعيد بن العاص ، اريستوكرات ديگر مكّه و بالنتيجه ، عثمان بودند كه به خود اجازه داد ، تا اريستوكراسى كهنه را ديگر بار استيلا بخشد . به فاصله كوتاهى ، اعتراض‌ها قوّت و وسعت پيدا كرد و گروه كثيرى از مردم كه به مدينه آمده بودند بدان پيوستند . اين طغيان ، قتل عثمان را به همراه داشت . ازينرو كيفيّت شهر ، مردم را به دو گروه تقسيم كرد : 1 - قبائل قوى و متنفذ و رهبران طايفه همراه با تابعين آنها ، به خصوص متقدّمين اين رهبران كه به طور كلى به اشراف القبائل موسومند . 2 - مردمى كه بر حسب رهبرى طايفه‌اى يا قبيله‌اى كم نفوذند و با وجود بر اين ، به خاطر سابقه اسلاميشان در موقعيّت‌هاى ممتازى قرار داشتند و اكنون از قدرت خويش محروم بودند . آنان شامل تازه‌واردين ، عده زيادى از قراء ، روشنفكران مذهبى با زمينه‌ها و وابستگيهاى مختلف ، گروههاى قبيله‌اى كوچك و اكثريّت زيادى از مردم مختلف از ميان تازه واردين اوليه و ساكنين بعدى بودند . عنصر فارسى ، يا موالى در شهر از نظر عددى طبعا در مقوله دوم قرار داشتند . عليه اين جريان بود كه سومين و بحرانىترين مرحله تاريخ كوفه آغاز شد . اولين مرحله تأسيس شهر در سال 17 / 638 رخ داد كه تا مرگ عمر در سال 24 / 644 توسعه مىيافت . مرحلهء دوم تا مرگ عثمان در سال 35 / 655 پايان گرفت . اين مرحله بر مرحله سوم پيشى مىگيرد كه تا ظهور على ( ع ) بر مسند خلافت در همان سال برقرار بود .