به نظر مىرسد كه تخمين تعداد كل 24000 نفر در مقايسه با ارقام بزرگ ديگر ، تخمين معتدلى باشد و با اين تعداد از شهروندان بود كه شهر كوفه در تاريخ شروع به پيدايش نمود . در ميان مهاجرين نخستين لازم است ذكرى از گروهى از اصحاب پيغمبر ، از ميان مهاجرين و انصار كه در حدود 370 نفر بودند ، به ميان آورد . ( 36 ) در ميان آنها شخصيتهاى برجسته‌اى نظير عبد اللّه بن مسعود ، عمّار بن ياسر ، حذيفه بن اليمان ، البراعه بن عازب ، سلمان الفارسى ، زيد بن الارقم و ابو موسى الاشعرى وجود داشتند . ابن سعد هفتاد نفر از آنان را نام مىبرد كه براى اسلام در اولين مقابله با مكيان در بدر به سال 2 / 623 جنگيدند و سيصد نفر ديگر از آنها كه پيمان وفادارى خود را با پيامبر در واقعهء صلح حديبيّه به سال 7 / 628 تجديد كردند . ( 37 ) اين عهد به عنوان بيعت الرضوان معروف است و منبع منزلت و افتخار بزرگ اسلامى براى كسانى گرديد كه اعتقاد شكست‌ناپذير خود را به محمد ( ص ) در آن مرحله امتحان ، نشان داده بودند . ماهيّت نامتجانس مردم كوفه ، و عدم وجود قبيلهء واحدى بعنوان گروه حاكم عمر را واداشت تا اينكه توجه خاصى نسبت به شهر جديد مبذول دارد . او مىانديشيد كه تراكم زياد طوائف و قبائل فراوان ، كه هرگز قبل از اين در نظام اجتماعى عرب ، وجود نداشت ، و حضور بسيارى از ياران والامرتبه ، كه روح اسلامى را در آنها القاء مىكرد ، كوفه را به صورت شهر خالص و تمام عيار و جهانى اسلامى ، شكل بدهد . عمر آنچنان به كوفه علاقه داشت كه آن را « برج اسلام » يا « قبة الاسلام » و مردم آن ديار را « سرور مسلمين » يا « راس اهل الاسلام » توصيف مىنمود . به همين نحو در وصف مردم كوفه مىگفت : « آنها نيزه خدا ، ذخيره ايمان و جمجمه اعراب هستند كه سنگر مرزى را محافظت كرده و اعراب ديگر را تقويت مىبخشند . » ( 38 ) توجّه به اين نكته حائز كمال اهميّت است كه اين عناوين افتخارآميز ، بر هيچ‌يك از ديگر شهرها ، نظير بصره و دمشق صدق نمىكردند . عمر مطمئنا با برتريهاى قبيله‌اى كه در نظام سياسى - اجتماعى عرب آنچنان كه پراهميت