سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )
129
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )
بعضى ديگر از قبائل در گذشته گروهى را بنام خندف تشكيل داده بودند . طبيعى بود كه در كوفه ، كنانه و جديله بايد از خويشاوندى نزديك برخوردار و با حكمفرمايان قريشى همكارى مىكردند و حتى اگر تعدادشان هم كم باشد موقعيت ممتازى را برقرار سازند . ( 10 ) 2 - قضاعه ، غسان بجيله ، خثعم ، كنده ، حضرموت و ازد ( 11 ) با هم جمع شده و نيروى مقتدر يمنى را تشكيل دادند . دو گروه از آنها ، بجيله به رهبرى جرير بن عبد الله ( 12 ) دوست شخصى عمرو كنده به رهبرى اشعث بن قيس ( 13 ) موقعيت مسلطى را در ميان آنها داشتند . 3 - مذحج ، ( 14 ) حمير ، ( 15 ) همدان ( 16 ) و همپيمانان آنها . اين هم گروه مقتدر يمنى ديگرى بود كه در آن همدان موقعيّت مهمى را در كوفه به دست آورد و نقش مهمى را بازى كرد و پيروان سرسخت تشيع را به وجود آورد . ( 17 ) 4 - تميم ، رهاب و هوازن . هر سه متعلق به گروه مضر بودند . ( 18 ) 5 - اسد ، غطفان ، محارب ، نمر ، ضبيعه و تغلب . ( 19 ) اكثر آنها به گروه نزارى از ربيعه و بكر وابسته بودند . 6 - اياد ، عك ، عبد القيس ، اهل الحجر و حمراء . اياد ( 20 ) و عك ( 21 ) ، داراى اصالت نزارى عدنانى ، در منطقه عراقى مقاوم بودهاند و به نيروهاى مسلمان عليه ارتش ساسانى پيوسته بودند . عبد القيس ( 22 ) ، كه همچنين از شعبه عدنانى بود به بحرين مهاجرت كرده و به اهل الحجر معروف بود . آنان نمايندگان بزرگى را از بحرين به سال 9 / 630 به مدينه فرستادند و اسلام را پذيرفتند . بسيارى از ايشان خود را بعنوان اصحاب پيغمبر معرفى كردند ، ( 23 ) ايشان گرچه از قبائل مخلوط عرب تركيب شده بودند ، ليكن اهميّت آنها را نمىتوان كمتر از آنچه هست دانست . چون عبد القيس تحت رئيس مقتدر تميمى با زهره بن حويه ، به قادسيّه آمد . زهره يكى از طراحان اصلى پيروزى قادسيّه بود كه با قدرت ، اين سه قبيله را تحت فرمان خود درآورد و ضربات سنگينى به قادسيان وارد ساخت پس از قادسيّه ، به زودى قدرت اين گروه به نحو چشمگيرى افزايش يافت . وقتى كه چهار هزار غلام فارسى اسلام را همراه با رهبرشان ديلم ( از اينرو آنان را ديلميان مىگويند ) با بيان بخصوصى كه از سعد بدست آورده بودند ،