سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

58

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

« پروردگارا كسى را كه از همهء مخلوقت در نزد تو محبوبتر است بفرست تا با من اين مرغ را تناول كند ! » زمانى نگذشت كه على ( ع ) آمد و مرغ را با پيامبر ( ص ) تناول كرد . ( 1 ) ترمذى مىگويد : سدى كه نام اصليش اسماعيل بن عبد الرّحمن است اين خبر را از انس بن مالك شنيده و حسن بن على نيز اين روايت را نقل كرده و سفيان ثورى ، شعبه و يحيى بن سعيد قطان و ديگران او را توثيق كرده‌اند . ( 2 ) ( مؤلّف مىگويد : ) ترمذى اين مطلب را در توثيق سدى نقل كرده است چون گروهى از روى تعصّب مىخواستند اين حديث را باطل شمارند از اين رو ترمذى او را توثيق كرده است . ( 3 ) حاكم ابو عبد اللّه نيشابورى مىگويد : حديث طير صحيح است ، بخارى و مسلم آن را در صحيح خود نقل كرده‌اند چون رجال حديث ثقه هستند و شرط نقل ايشان نيز همين است . اگر كسى بگويد : پس چرا اين حديث را حاكم در مستدرك صحيح بخارى و صحيح مسلم نقل نكرده است ؟ ( 4 ) جواب اين است كه حاكم به اين دليل نقل نكرده كه محمد بن طاهر مقدّسى و دارقطنى دربارهء اين حديث دچار تعصّب شده‌اند و براى حديث طير ، سند ضعيفى را نقل كرده‌اند ، زيرا موقعى كه او مستدرك را مىنوشت دارقطنى اطّلاع يافت با خود گفت : شايد او حديث طير را در مستدرك صحيح بخارى و صحيح مسلم بنويسد از اين رو خود ننوشت و حاكم را به اين جهت متّهم به تشيّع كرد . بنابراين با توجه به وضع محمد بن طاهر چگونه مىتوان به گفتهء او گوش داد و همچنين با تعصّبى كه دارقطنى نسبت به حاكم ، ترمذى و احمد بن حنبل داشته است به قول او اعتماد كرد ، خصوصا با وجود شهادتى كه پيشينيان دربارهء عدالت سدى داده‌اند از اين رو نبايد به انتقاد ديگران توجه كرد . اگر كسى بگويد كه بخارى و ابن معين دربارهء سدى سخنانى گفته‌اند ! خواهيم گفت : آنها از اين جهت كه سدى روايات زيادى را نقل كرده ، سخن گفته‌اند - همان حرفى را كه اصحاب دربارهء ابو هريره گفته‌اند - نه به خاطر چيز ديگرى .