سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
34
تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )
آنچه در ضمن احاديث موضوعه آمده و گفتهاند زكريّا بن يحيى در سلسلهء سند آن متّهم است و ابن معين و ديگران او را تضعيف كردهاند ، ولى احمد اين حديث را از طريق زكريّا نقل نكرده است و از طرفى اگر فردى در سلسلهء سند مىبود كه ناهنجارى داشت او بيان مىكرد و نام مىبرد . ( 1 ) احمد در كتاب الفضائل مىگويد : غنام ، براى ما نقل كرد ، و در روايتى غنام به ما نوشت كه عبادة بن يعقوب اين حديث را براى ايشان از قول على بن عابس و او از حرص بن حصين به نقل از قاسم آورده كه گفت : من خود از مردى از قبيلهء خثعم شنيدم كه از قول اسماء بنت عميس مىگفت كه از رسول خدا ( ص ) شنيده است كه مىفرمود : « خداوندا همان سخنى را مىگويم كه برادرم موسى گفت : « وَ اجْعَلْ لِي وَزِيراً مِنْ أَهْلِي عليّا اشْدُدْ بِهِ أَزْرِي وَ أَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيراً وَ نَذْكُرَكَ كَثِيراً . . . » « 1 » ( 2 ) احمد مىگويد : زيد بن حباب از حسين بن واقد و او از مظفّر ورّاق به نقل از قتاده و او از قول سعيد بن مسيّب روايت كرده است كه رسول خدا ( ص ) در حالى كه بين اصحابش عقد اخوّت بسته بود ، فرمود : « على بن ابى طالب كجاست ؟ » على ( ع ) پيش آمد ، پيامبر ( ص ) فرمود : « يا على ! تو برادر منى و من برادر تو ، بنا بر اين اگر كسى با تو از راه نيرنگ وارد شود ، بگو من بندهء خدا و برادر رسول خدايم ، هيچ كس پس از تو مدّعى اين مقام نخواهد شد مگر اين كه دروغگو باشد » . ( 3 ) اين حديث را جدّم ( ابن جوزى ) در كتاب « الأحاديث الواهية » آورده است . از ابن معين نقل كردهاند كه مىگويد : در اسناد اين حديث عمرو بن عبد اللّه مورد توجه نيست ! پاسخ اين مطلب همان است كه قبلا گفتيم ، علاوه بر آن عمرو بن عبد اللّه بن يعلى بن مرّة از اولاد تابعين است و يعلى بن مرّه خود از صحابه بوده است ، ولى احمد اين حديث را به طور مرسل از ابن مسيّب نقل كرده و در كتاب الفضائل مىگويد : احمد بن جعفر از محمد بن حسن و او از قول ابو الحسين بن محمد سعدى به نقل از عبد المؤمن بن عباد عبدى و او از
--> ( 1 ) طه ( 20 ) آيهء 34 - 39 : وزيرى از خاندانم براى من قرار ده ، به وسيلهء برادرم هارون پشتم را محكم كن و او را در كار من شريك گردان ، تا تو را بسيار تسبيح گوييم و تو را بسيار ياد كنيم .