سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

466

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

رمضان سال دويست و يك به خط خود نوشت و افراد خانواده و نديمان ، فرزندان ، بستگان ، سپاهيان و غلامانم با وى بيعت كردند ، خداوندا بر آقاى ما محمد و آلش درود و سلام بفرست ! . ( 1 ) در روايتى آمده است : همواره امير المؤمنين ( مأمون ) از زمانى كه خلافت به او واگذار شده بود ، دربارهء كسى كه آن را به وى واگذار كند مىانديشيد و اين مضمون را نقل كرد . ( 2 ) و على بن موسى ( ع ) پشت عهدنامه نوشت : « به نام خداوند بخشايندهء مهربان و سپاس خداوندى را كه پروردگار جهان است و درود خدا بر سرور ما محمد و خاندان پاك او باد ! من على بن موسى الرّضا فرزند جعفر ( ع ) مىگويم : امير المؤمنين ( مأمون ) « 1 » كه خداوند او را بر راستى و درستى تقويت كند و به هدايتش موفق نمايد ! از حقّ ما اهل بيت چيزى را شناخته كه ديگران ( بنى اميه و ديگر بنى عبّاس ) نسبت به آن جاهل بودند و صلهء رحمى كرده است كه قطع شده بود و نفوسى را آرامش بخشيده كه نگران بودند بلكه آنها را پس از نابودى به خاطر كسب رضاى پروردگار جهان زنده كرد و جز از خدا پاداشى نمىخواهد و خداوند به زودى پاداش شاكران را مىدهد و اجر نيكوكاران را ضايع نمىكند ، وى ولايتعهدى خويش و فرمانروايى پس از خود را به من واگذارد ، خداوند بقاى او را دراز گرداند ! مرا ياراى مخالفت با او نبود ( بناچار پذيرفتم ) ( 3 ) و در پيشگاه خدا بر عهده مىگيرم كه خونى را به ناحق نريزم و مال و ناموس كسى را به ناروا مباح نگردانم و نهايت كوشش و توانم را به كار بندم و در برابر نفسم هيچ حالى از احوال اخروى را كه قبلا داشتم تغيير ندهم و از دنيا به چيزى بيش از مقدار ضرورت دست دراز نكنم ، و خود را كفيل خود قرار دادم بنا بر اين اگر برايم حادثه‌اى رخ دهد و يا تغيير و تبديلى حاصل شود ، من براى چنان دگرگونى سزاوار بوده‌ام و خود را در معرض چنان عقوبتى قرار داده‌ام ، و به خدا پناه مىبرم از غضب خدا و براى توفيق بر اطاعت او و جدايى بين من و نافرمانيش به درگاه او تضرّع مىكنم ، و السّلام » .

--> ( 1 ) دوباره « امير المؤمنين » را در مورد مأمون به كار برده است ، با اين كه اهل بيت ( ع ) اين عنوان را فقط دربارهء على ( ع ) به كار مىبرند ولى چون مردم دربارهء تمام كسانى كه بر كرسى خلافت مىنشستند استعمال مىكردند لذا امام رضا از باب تقيه مأمون را امير المؤمنين خوانده است - م .