سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

23

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

ابى الحكيم و غالب بن عبد اللّه نقل كرده مىگويد اين آيه وقتى دربارهء على بن ابى طالب ( ع ) نازل شد كه سائلى در مسجد درخواست كمك كرد و او در حال ركوع انگشتريش را به سائل عطا كرد . ( 1 ) ثعلبى اين داستان را از قول ابو ذر غفارى نقل كرده ، مىگويد : روزى در مسجد نماز ظهر را مىخواندم و رسول خدا ( ص ) نيز در مسجد حضور داشت در اين ميان سائلى به پا خاست و درخواست كمك كرد و هيچ كس چيزى به وى نداد - ابو ذر مىگويد : - و على ( ع ) به ركوع رفته بود در همان حال به سائل به انگشت كوچكش اشاره كرد و پيامبر ( ص ) اين صحنه را مىديد ، سر به سوى آسمان بلند كرد و گفت : « خدايا برادرم موسى از تو درخواست كرد و گفت : « رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَ يَسِّرْ لِي أَمْرِي » « 1 » تا آنجا كه گفت : « وَ أَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي » « 2 » در پاسخ وى به قرآن اين بيان نازل شده : « سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِأَخِيكَ وَ نَجْعَلُ لَكُما سُلْطاناً فَلا يَصِلُونَ إِلَيْكُما » « 3 » خداوندا اينك من محمّدم ، برگزيده و پيامبر تو ، پس مرا سعهء صدر بده و كار را بر من آسان گردان و از اهل بيتم ، على را وزير من قرار ده و كمر يا پشت مرا به وسيلهء او محكم و استوار ساز ! » « 4 » ابو ذر مىگويد : به خدا سوگند هنوز سخن رسول خدا ( ص ) تمام نشده بود كه جبرئيل از طرف خدا نازل شد عرض كرد : يا محمّد بخوان : « إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا . . . وَ هُمْ راكِعُونَ » . ( 2 ) و در روايت ديگرى آمده است : رسول خدا ( ص ) از مسجد بيرون شد در حالى كه على ( ع ) به نماز مشغول بود و در مسجد سائلى بود ، انگشترىاى با خود داشت رسول

--> ( 1 ) طه ( 20 ) و آيهء 25 پروردگارا سينهء مرا گشاده دار و كار مرا بر من آسان گردان ! ( 2 ) طه ( 20 ) و آيه 32 : و او را در كار من شريك گردان ! ( 3 ) قصص ( 28 ) آيه : 35 بازوان تو را به وسيلهء برادرت محكم مىكنيم و براى شما سلطه و برترى قرار مىدهيم و به بركت آيات ما بر شما دست نمىيابند . ( 4 ) علامه امينى ( قدّس سره ) مدارك زيادى از كتب تفسير و حديث اهل سنّت را نام مىبرد كه اين آيه را دربارهء على ( ع ) دانسته‌اند سپس به اين درخواست پيامبر ( ص ) پرداخته ، مىنويسد : آنگاه آيات را خواند و به جاى هارون ، نام على را گذاشت « وَ اجْعَلْ لِي وَزِيراً مِنْ أَهْلِي عليّا اشْدُدْ بِهِ أَزْرِي » هنوز دعاى پيامبر تمام نشده بود كه جبرئيل نازل شد و اين آيه را آورد ( الغدير ج 2 ، ص 52 - 53 ) - م .