سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
446
تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )
ابو العبّاس شرقى شنيدم كه مىگفت : از بشر بن حرث حافى شنيدم كه مىگفت : از ابو داوود شنيدم و او مىگفت : از سفيان ثورى شنيدم كه مىگفت : از منصور شنيدم كه مىگفت : از محمد بن على ( ع ) شنيدم كه مىفرمود : « بىنيازى و عزّت در دل مؤمن مىگردد همين كه به جايى مىرسند كه توكّل در آنجاست آرام مىگيرند » . ( 1 ) ابو نعيم به نقل از ابراهيم بن محمد بن حسن و او از ابو الرّبيع رشدينى از عبد اللّه بن وهب از قول ابراهيم بن نشيط و او از عمر مولاى غفره از محمد بن على ( ع ) نقل كرده است كه فرمود : « چيزى از كبر وارد قلب كسى نشد مگر اين كه از عقل وى به همان اندازه - كم يا بيش - كاسته مىشود » . ( 2 ) ابو نعيم به نقل از پدرش و او از حسن بن احمد بن محمد بن ابان از قول عبد اللّه ابن محمد از سلمة بن شبيب به نقل از عبد اللّه بن عمر از ابو الرّبيع و او از شريك از جابر جعفى نقل كرده ، مىگويد : محمد بن على به من گفت : « جابر من غمگينم و دلم گرفته است » عرض كردم : چرا ؟ فرمود : « جابر ! هر كه حقيقت دين خدا وارد قلبش گردد ، او را از غير خدا بازدارد . اى جابر ! دنيا نيست ( و شايد هم در آن حد باشد ) جز جامهاى كه پوشيدهاى و يا لقمهاى كه خوردهاى و يا مركبى كه سوار شدهاى و يا زنى كه با او ازدواج كردهاى ، جابر ! مؤمنان جهت ماندن دل به دنيا نبستهاند و از رفتن به آخرت خود را ايمن نديدهاند و آنچه با گوش خود از فتنه شنيدهاند آنها را از ياد خدا بازنداشته و آنچه با چشم خود از زر و زيور ديدهاند آنان را از نور خدا نابينا نكرده است بنابراين آنها از پاداش نيكان برخوردارند ، براستى كه پرهيزگاران از همهء مردم دنيا كمخرجترند و از همگان كمكشان براى تو بيشتر است اگر فراموش كنى به تو يادآورى كنند و اگر ياد كنى تو را يارى نمايند ، آنها گوياى حقّ خدا و به پا دارندگان امر خدايند . دنيا را همچون سرايى بدان كه وارد آنجا شدهاى و از آن كوچ كردهاى يا همچون مالى كه در خواب ديدى كه در دست دارى و چون بيدار شدى چيزى از آن به همراه تو نيست و خداى تعالى را دربارهء آنچه از دين و حكمتش رعايت آن را از تو خواسته در نظر داشته باش ! » . ( 3 ) ابو نعيم به نقل از حسن بن عبد اللّه بن سعيد از عبد العزيز بن يحيى جلودى از قول محمد بن زكريا و او از قيس بن حفص از حسن بن حسن نقل كرده مىگويد : محمد بن