( 1 ) واقدى مىگويد : مادر يحيى ، ريطه دختر ابو هاشم بن محمد بن على بن ابى طالب ( ع ) بود و زيد بن على فرزندان ديگرى داشت به نامهاى عيسى ، حسين ( نام حسين ، مكفوف بود ) و نيز محمّد ، كه مادرشان ام ولد بود ، يحيى در سال صد و بيست و پنج كشته شد . ( 2 ) محمد باقر عليه السلام وى ابو جعفر محمد بن على بن حسين بن على بن ابى طالب ( ع ) است مادرش ام عبد اللّه دختر حسن بن حسن بن على ( ع ) است ، و او را به خاطر زيادى سجده‌ها كه در اثر سجده پيشانيش گود افتاده بود و به قولى به خاطر علم فراوانش باقر گفتند « 1 » . ( 3 ) جوهرى در كتاب « صحاح » مىگويد : تبقّر يعنى گسترش علم و دانش ، مىگويد : به محمد بن على بن حسين بن على بن ابى طالب ( ع ) به خاطر گستردگى دانشش باقر و نيز او را شاكر و هادى مىگفتند . ( 4 ) ابن سعد مىگويد : محمد بن على از طبقهء سوم تابعان مدينه ، مردى عالم ، عابد و ثقه است . ابو حنيفه و ديگر سران مذاهب از وى حديث نقل كرده‌اند . ( 5 ) ابو يوسف مىگويد : به ابو حنيفه گفتم : محمد بن على ، باقر العلوم را ديده‌اى ؟ گفت : آرى روزى از او پرسيدم : آيا خدا خواسته مردم گناه كنند ؟ فرمود : « آيا مردم مجبورند گناه كنند ؟ » ابو حنيفه مىگويد : جوابى كوبنده‌تر از آن نشنيده‌ام ! ( 6 ) عطا مىگويد : هيچ‌گاه دانشمندان را از نظر علمى در نزد كسى حقيرتر از نزد ابو جعفر ( باقر العلوم ) نديده‌ام حكم را نزد وى ديدم كه مغلوب شده بود يعنى حكم بن عيينه را كه دانشمند برجسته و مهم زمان خود بود . ( 7 ) مداينى از جابر بن عبد اللّه نقل كرده است كه وى به خدمت ابو جعفر محمد بن على كه

--> ( 1 ) قول دوم صحيح است و اين مطلب در حديث جابر از قول رسول اكرم ( ص ) به طرق مختلف از عامه و خاصه نقل شده است كه فرمود : « وى علم را مىشكافد . . . » و مادر گراميش فاطمه دختر امام مجتبى يعنى حسن بن على ( ع ) بوده كه از طرف پدر و مادر فاطمى و علوى است - م .