سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

416

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

اشعار ناهنجار داشته است ! در حالى كه اين شعرها بر حسب عادت عرب در موقع رجز خواندن و در مقابل حريف ايراد شده است مثل اين كه شاعرى مىگويد : « به خدا اگر خدا نبود ما هدايت نشده بوديم » و نظير آن ، كه پيامبر ( ص ) به اين بيت تمثّل جسته است ، ( 1 ) و اما آنچه از وى دربارهء اصبغ بن نباته نقل كرده‌اند ، ما حديث را از طريق اصبغ ابن نباته نقل نكرده‌ايم و نامى از وى در سند روايت ما نيست ، بلكه از قول اصبغ ، مطلب زايدى را در حديث افزوده‌اند ، عبارت از اين است كه رسول خدا ( ص ) در آخر حديث فرمود : « خداوندا بر آل محمد ( مائده آسمانى ) نازل كن چنان كه بر مريم دختر عمران نازل كردى ! » ناگهان تغارى را ديدند كه مىجوشيد و پر از خورش ، سر ظرف جواهر نشان و الفاظى از اين نوع ذكر شده است . ( 2 ) تعجّب از اين گفتار جدّم و انكار اوست در حالى كه در كتاب « منتخب » مىگويد : اى دانشمندان شريعت ! آيا مىدانيد كه آن دو ، يعنى على و فاطمه ايثار نكردند در حالى كه دو كودكشان را به حالى واگذارند كه اثر گرسنگى در آنها پيداست ؛ ايثار كرده باشند در حالى كه راز پىآمد آن كار بر ايشان پوشيده باشد ، بلكه آنها از توان استقامت آن دو كودك آگاه بودند و مىدانستند كه آنها دو شاخه از پرسايه‌ترين درختان در پيشگاه پروردگارند و بخشى از فاطمه پارهء تن پيامبر ، و جوجهء مرغابى شناگرند ! ( 3 ) فصلى پيرامون سورهء هل اتى سورهء هل اتى مشتمل بر چندين فضيلت از فضايل اهل بيت ( ع ) است : از جمله آيهء شريفهء « يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً » « 1 » چرا كافور را كه آشاميدنى نيست ، آورده است ؟ اين سؤال چند پاسخ دارد : 1 - مقصود سفيدى كافور در زيبايى ، خوشبويى و سردى آن است ، چنان كه مىفرمايد : « حَتَّى إِذا جَعَلَهُ ناراً » « 2 » يعنى : او را مثل آتش قرار داد .

--> ( 1 ) انسان ( 76 ) آيهء 5 : ابرار ( نيكان ) در جامى مىنوشند كه با عطر خوشى آميخته است . ( 2 ) كهف ( 18 ) آيهء 96 : ( آنها دميدند ) تا قطعات آهن را سرخ و گداخته كرد .