على ناميدند . ( 1 ) ابن عبّاس مىگويد : زمانى كه مادرش ، على را حامله بود هر وقت مىخواست بر هبل ( بت بزرگ اهل حجاز ) وارد شود تا او را سجده كند همچون كمانى خميده مىگرديد و مانع از سجدهء وى مىشد . از اين رو او را على ناميدند . از اين ميان قول مجاهد روشنتر است چون در اين باره روايت مسلّم رسيده است و اين روايت كه نام او را على نهادند مانع از آن نيست كه مادرش او را حيدره نيز ناميده باشد . زيرا حيدره نامى از نامهاى شير است كه به خاطر درشتى و استحكام گردن و دستهايش او را حيدره گفته‌اند و امير المؤمنين ( ع ) نيز چنين بوده است بنابراين ، على نام اصلى آن حضرت و حيدره صفتى از اوصاف اوست ( 2 ) و رسول خدا ( ص ) او را ذو القرنين ناميد ؛ عبد اللّه بن ابى المجد حربى به سال 596 در بغداد اين حديث را براى ما نقل كرد و گفت : هبة اللّه بن محمد بن عبد الواحد شيبانى كه كنيه‌اش ابو القاسم و معروف به ابن حصين بود مىگفت كه ابو على حسن بن على بن مذهب تميمى از قول أبو بكر بن احمد بن جعفر بن حمدان بن مالك قطيعى براى ما نقل كرد و گفت : عبد اللّه بن امام ابو عبد اللّه احمد بن محمد بن حنبل شيبانى نقل مىكرد كه پدرم به نقل از ابن نمير و او از عبد الملك كندى و او از ابو حازم مدنى نقل كرده است و نيز احمد بن حنبل بن مسلم مىگويد : عثمان ، حماد بن سلمه ، محمد بن اسحاق ، محمد بن ابراهيم تميمى از سلمة بن طفيل و او از على ( ع ) نقل كرده است كه آن حضرت فرمود : « رسول خدا ( ص ) به من گفت : تو را در بهشت كاخى است و تو ذو القرنين آن كاخى » اين حديث را احمد بن حنبل در مسند خود آورده و نيز در كتابى كه فضائل امير المؤمنين ( ع ) را در آن گرد آورده ، نقل كرده است ، و نسائى همين روايت را به طور مستند نقل كرده است . ( 3 ) على ( ع ) را به نام بطين « 1 » مىخواندند زيرا كه او پر از علم و دانش بود و آن حضرت خود مىگفت : « اگر براى من و ساده‌اى گسترده شود هرآينه در تفسير بسم اللّه الرّحمن الرّحيم به اندازهء بار شترى مطلب خواهم گفت » . « 2 »

--> ( 1 ) بطين : ملآن يعنى پر ( المنجد ) . در حديث كميل آمده است كه آن حضرت به سينهء خود اشاره كرد و فرمود : « انّ هاهنا لعلما جما » يعنى در اينجا علم بسيارى جمع است - م . ( 2 ) در حديث ديگرى آمده است : « . . . هرآينه بين اهل تورات به تورات و اهل انجيل به انجيل و . . . حكم خواهم كرد » - م .