سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
191
تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )
غمگين و هر كه به خاطر آن كوشش كند به آن نمىرسد و هر كه در طلب آن نكوشد دنيا به او رو كند و هر كه به آن بنگرد او را بينا سازد و هر كه به آرايش دنيا نگاه كند دنيا او را كور سازد » « 1 » . ( 1 ) و فرمود : « هر كه را ( موعظه ) اندك سودمند نگردد ، ( موعظهء ) زياد بىفايده است » . ( 2 ) و فرمود : « بر تو باد به مدارا كردن با مردم و گرامى داشت دانشمندان و چشمپوشى از لغزشهاى برادران مسلمان ، زيرا كه سرور اوّلين و آخرين ( ص ) به گفتار خويش تو را ادب آموخت : « گذشت كن نسبت به كسى كه بر تو ستم روا داشته و صلهء رحم كن با كسى كه از تو بريده و ببخشاى بر كسى كه تو را محروم داشته است » . ( 3 ) امير المؤمنين ( ع ) وقتى به گورستان ( بيرون كوفه ) گذر كرد ، فرمود : « درود بر شما اى ساكنان گورستان ، شما پيشروان ما و ما جانشينان شماييم و ما ان شاء اللّه به شما ملحق خواهيم شد ، اما در خانههاتان ساكن شدند و با زنانتان ازدواج كردند و اموالتان را قسمت نمودند . اين است خبر نزد ما ، پس كاش مىدانستيم نزد شما چه خبر است » سپس فرمود : « اگر ايشان سخن مىگفتند ، هرآينه خبر مىدادند كه ما بهترين زاد و توشه را تقوا يافتيم » « 2 » . ( 4 ) كميل بن زياد مىگويد : امير المؤمنين ( ع ) شنيد كسى اين اشعار أسود بن يعفر را مىخواند : ما ذا أؤمّل بعد آل محرق * تركوا منازلهم و بعد أياد « 3 » فرمود : « چرا اين آيه را نخواند : كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ وَ زُرُوعٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ وَ نَعْمَةٍ كانُوا فِيها فاكِهِينَ « 4 » . ( 5 ) و فرمود : « شگفتا از كسى كه دعا مىكند و تأخير اجابت آن را مىفهمد ، در حالى كه خود با گناهان راه اجابت را بسته است » .
--> ( 1 ) نهج البلاغه ( صبحى صالح ) خطبهء 82 با اندك تفاوتى آمده است - م . ( 2 ) در نهج البلاغه ( صبحى صالح ) به شمارهء 130 با اختلاف زيادى آمده است - م . ( 3 ) پس از آل محرق چه آرزو كنم ؟ كه سراها و نعمتها و ثروتها را پس از خود واگذاشتند ! ( 4 ) دخان ( 44 ) ، آيهء 25 - 27 : بسا كسانى كه باغها و چشمهها و كشتزارها و جاهاى خوب و نعمتهايى را كه متنعّم بودند ، واگذاشتند .