سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

189

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

محدود است ، و ناگزير اين عمر پايان مىگيرد و نفس به شمار مىافتد و آرزو در هم مىپيچد و شما را فرشتگان الهى مراقبند در حالى كه از اعمال شما آگاهند » . ( 1 ) و فرمود : « از گناهان و نافرمانيهاى خدا در خلوتها بپرهيزيد كه خداوند گواه بر اعمال شما و خود داور و حاكم است » « 1 » . ( 2 ) و فرمود : « چه بسا كسى كه اميدوار است به چيزى كه به او نمىرسد و ساختمانى را مىسازد كه در آن ساكن نمىشود و اموالى را جمع مىكند كه به زودى وامىگذارد و شايد آنها را از راه باطل جمع كرده و از راه حرام به آنها رسيده و از آن جهت گناهانى را متحمل شده است و چه بسا كسى كه به پيشواز روزى مىرود ولى آن روز را بدرقه نمىكند ، و در اول روز ديگران بر او رشك مىبرند ولى آخر روز در سوك او مىگريند » « 2 » و گوينده‌اى مضمون اشعار خود را از اين گفتار امام گرفته ، مىگويد : يا راقد اللّيل مسرورا باوّله * إنّ الحوادث قد يطرقن اسحارا افنى القرون الّتى كانت مسلّطة * من الحوادث اقبالا و ادبارا يا من يكابد دنيا لا بقاء لها * يمسى و يصبح تحت الأرض سيّارا كم قد ابادت صروف الدّهر من ملك * قد كان فى الأرض نفّاعا و ضرّارا « 3 » ( 3 ) و فرمود : « تمام زهد و پارسايى در دو كلمهء از قرآن است كه خداى متعال مىفرمايد : لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ پس كسى كه بر گذشته افسوس نخورد و به آينده شاد نگشت ، او پارسا و زاهد است » « 4 » . ( 4 ) و فرمود : « نيكوترين پارسايى پنهان داشتن آن است » « 5 » .

--> ( 1 - 2 ) نهج البلاغه ( صبحى صالح ) به شمارهء 324 ، . 344 ، با اندك تفاوتى نقل شده است - م . ( 3 ) اى كه در آغاز شب شادمانه به خواب ناز رفتى ، به هنگام سحر ، پيشامدها از راه مىرسند قرنهاى گذشته ، پر از حوادث تلخ و شيرين است ، اى كسى كه به خاطر دنيا خودت را به زحمت مىاندازى ! دنيا بقا ندارد ، بسا افرادى كه شب و روز را زير زمين به سر مىبرند ! چه بسيار پادشاهانى را كه حوادث روزگار هلاك كرده در حالى كه در زمين سود و زيانها داشتند . ( 4 ) حديد ( 57 ) ، آيه 23 : تا هرگز بر آنچه از دستتان رفته ، اندوه مخوريد و بر آنچه خداوند بر شما داد شادى نكنيد . ( 5 ) در نهج البلاغه ( صبحى صالح ) به شمارهء 439 و 28 با اندكى تفاوت نقل شده است - م .