سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
111
تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )
هتكت له بالرّمح جيب قميصه * فخرّ صريعا لليدين و للفم يذكّرنى حاميم و الرّمح شاجر * فهلا تلا حاميم قبل التّقدّم ؟ على غير شيئى غير أن ليس بايعا * عليا و من لا يتبع الحق يندم « 1 » ( 1 ) گفته مىشود كه او را عبد اللّه بن مكعبه هم پيمان بنى اسد كشت . و او مروان بن حكم را اسير گرفت و مروان ، حسن و حسين را شفيع قرار داد و على ( ع ) او را آزاد كرد ، عرض كردند : چرا او نبايد با شما بيعت كند ؟ فرمود : « مگر او روز قتل عثمان با من بيعت نكرده بود ، مرا نيازى به بيعت او نيست زيرا دست او چون دست يهودى است ، به خدا سوگند كه او را فرمانروايى خواهد بود چون ليسيدن سگ بينى خود را و به زودى اين امّت از دست او و فرزندانش روز سختى را خواهند ديد ! » « 2 » .
--> ( 1 ) دريغ از آن مرد ژوليده مويى كه آيات پروردگار خود را همىخواند ، آزارش اندك بوده و چنين مىنمود كه مسلمانى پاك دين است . با نيزه گريبان زرهش را دريدم و او با دو دست ، رو به روى زمين افتاد همچنان كه نيزه در پيكرش فرو مىرفت ( حم ) تلاوت مىكرد . چرا ( حم ) را پيش از رويارويى نخواند ؟ نه بر پايهء كارى جز اين كه وى با على ( ع ) بيعت نكرد ( به روايتى : پيروى نكرد ) و هر كه از راستى و درستى پيروى نكند ، پشيمان گردد . ( 2 ) در نهج البلاغه ( دكتر صبحى صالح ، خطبه 73 ) آمده است : چون مروان بن حكم را در جنگ جمل اسير كردند ، او امام حسن و امام حسين ( ع ) را نزد امير المؤمنين شفيع قرار داد عرض كردند : مروان با شما بيعت مىكند على ( ع ) او را رها كرد و فرمود : « مگر او پس از كشته شدن عثمان با من بيعت نكرد ؟ ! بدانيد كه او را حكومتى خواهد بود چون ليسيدن سگ بينيش را ( يعنى بسيار كوتاه ، زيرا حكومت مروان چهار ماه و ده روز بود ) و او پدر چهار حاكم است ، ( عبد الملك ، عبد العزيز ، بشر و محمد . و بقولى : پسران عبد الملك ، يزيد سليمان ، وليد و هشام ) و به زودى مردم از مروان و پسرانش روز سرخى را ببينند ( قتل و غارت و انواع مشقّات كه در تاريخ آمده ) » - م .