و از بيمارشان ديدن كند و شكستهايشان را ترميم و زخمهايشان را معالجه نمايد و به پياده‌ها مركب سوارى دهد و برهنه‌ها را لباس بدهد و بازگرداند تا دوباره به جنگ و ميدان نبرد بازگردند . دربارهء اهل بصره چون اسلحه‌شان را انداختند ، دستور تعقيب داده نشد ، و گروهى وجود نداشت تا به ايشان مراجعه كنند امّا دستور امام دربارهء اهل صفّين به تعقيب فراريان و حمله بر مجروحان بود ، چون حكم اين دو گروه متفاوت بود ، و اگر امير المؤمنين عليه السّلام و حكم آن حضرت دربارهء اهل صفين و بصره نبود ، حكم الهى دربارهء سركشان از اهل توحيد ، معلوم نمىشد ، بنابراين روشن شد كه هر كس نافرمانى كند ، در معرض قتل خواهد بود . س - بفرماييد حكم كسى كه خود اقرار به لواط كند ، چيست ؟ آيا بايد حد لواط بخورد ، و يا نبايد بخورد ؟ ج - اما مردى كه خود اقرار به لواط كند ، او در حقيقت داوطلب شده تا از جانب خود اعتراف كند ولى شاهدى بر خلاف او اقامه نشده بلكه او خود با ميل و رغبت چنين اقرارى را كرده است ، و هرگاه امامى كه از جانب خدا مأمور به مجازات اوست بخواهد ، مىتواند بر او منّت گذارد و حد را جارى نكند ، آيا اين سخن خدا را نشنيده‌اى كه مىفرمايد : « هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ » [ 1 ] اين نعمت قدرت ، بخشش ماست ، اينك بىحساب به هر كه خواهى ببخش و از هر كه خواهى منع كن . كه خداوند منّت را پيش از منع از اجراى حسد آوردهاست . ما تمام پرسشهايى كه كرده بودى پاسخ داديم ، پس توجه كن . . . » البته پاسخهاى امام عليه السّلام به اين مسائل مشكل ، مشتمل بر واقعيت علمى آن بزرگوار بود كه يحيى بن اكثم را متحير ساخت و رو به متوكل كرد و خيرخواهانه به او گفت :

--> [ 1 ] سورهء ص / 39 .