مىكردند ، و بدون هيچ گونه تساهل و گذشت هر كسى را كه ناشر فضايل آنها بوده و يا مناقب و اوصاف و آثار آنان را بر زبان مىآورد و يا احاديث ايشان را نقل مىكرد ، به چنگال ستم خود گرفتار مىكردند و دستور اعدام و يا زندان ابد در سلولها و سياهچالهاى تاريك را مىدادند براستى كه راويان در بدترين فشار و تنگنا قرار داشتند كه مبادا از امامى كه حديث نقل مىكنند ، نام ببرند از اين رو به كنيه و يا لقب ديگر ايشان اشاره مىكردند و بصراحت نام آنها را نمىبردند . به هر حال ، ما در ذيل به شرح حال اصحاب امام ابو الحسن الهادى عليه السّلام مىپردازيم كه - به نظر ما - اين خود از متمّمهاى بحث دربارهء شخصيّت امام است زيرا كه باعث كشف قسمتهاى مهمى از شخصيّت امام است . شرح حالها را بر حسب حروف الفبا به شرح ذيل تنظيم كرديم : - الف - 1 - ابراهيم بن اسحاق شيخ او را از اصحاب امام ابو الحسن الهادى عليه السّلام شمرد و افزوده است كه وى ثقه است [ 1 ] 2 - ابراهيم بن ابى بكر ابراهيم بن ابى بكر رازى مكنى به ابو محمد ، برقى او را از اصحاب امام هادى عليه السّلام آورده است [ 2 ] .

--> [ 1 ] رجال شيخ طوسى : ص 409 . [ 2 ] رجال برقى .