الشيخ باقر شريف القرشي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
151
حياة الإمام الهادي ( ع ) ( تحليلى از زندگانى امام هادى ع ) ( فارسي )
باشند و قرآن هم به تصديق آن گوياست و آيات محكمهاى كه فرستاده است نيز بر آن گواهند . زيرا رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - در گفتار خود و گفتار اهل بيتش - عليهم السلام - از حدود قرآن تجاوز نمىكنند ، و هرگاه اخبار درستى از ايشان رسيد و گواه بر آنها را از قرآن جستجو كرديم و ديديم موافق آنها و دليل بر درستى آنهاست پيروى از اين اخبار بر همه واجب است و كسى جز اهل عناد و دشمنان - همان طورى كه در آغاز نامه يادآور شديم - از آن نگذرند . و چون به دنبال تحقيق گفتهء امام صادق عليه السلام ، يعنى دربارهء منزلة بين منزلتين و انكار جبر و تفويض رفتيم ، ديديم كه قرآن گواه بر آن است و آن را تصديق مىكند و خبر ديگرى نيز از آن بزرگوار موافق آن است ، زيرا از امام صادق عليه السلام پرسيدند كه آيا خداوند بندگان خويش را به انجام گناهان مجبور مىكند ؟ امام صادق عليه السلام ، در پاسخ فرمود : خداوند عادلتر از آن است . عرض كردند : آيا كارها را يك سره به بندگان واگذارده است ؟ فرمود : خداوند عزيزتر و به بندگانش مسلّط تر از آن است . و باز از آن حضرت روايت شده است كه فرمود : مردم دربارهء عقيده به « قدر » سه دستهاند : يكى تصور مىكند كه خداوند كار را به خود او واگذارده است ، او قدرت خدا را ناچيز گرفته است و در هلاكت است ، و ديگرى مىپندارد كه خداوند متعال بندگانش را بر انجام گناهان مجبور فرموده است ، و بر ايشان بيش از حد توان ، تكليف نموده است ، او نيز در قضاوت خود ، خدا را ظالم و ستمگر معرفى كرده است و در هلاكت است . و آن ديگرى معتقد است كه خداوند به بندگانش در حد توانشان تكليف كرده و خارج از حدّ توان ايشان تكليفى نفرموده است و چون كار نيك انجام دهد ، خدا را سپاس گويد ، و چون مرتكب كار بد شود ، از خداوند طلب آمرزش و بخشش كند ، چنين كسى مسلمان بالغ و درستى است . آنگاه امام خبر داد كه هر كس پيرو عقيدهء جبر و تفويض باشد و به آن پايبند گردد ، او بر خلاف حق است ، و من آن جبرى را كه هر كس گرايش داشت و بر خطاست ، شرح دادم و هر كس پيرو تفويض باشد ، دچار