مىكردند ، با اين حال ، همين رويّه ، سختيها و رنجهاى بسيارى را ، در تمام طول زندگى براى آنها فراهم كرد ، و اين مصائب و آزارها تنها متوجّه آنها نبود ، بلكه شيعيان و پيروان آنها نيز از اين احوال ، بهره بسيار داشتند . 5 ضرورى است به اين نكته مهمّ اشاره كنيم ، كه مخالفت و موضع منفى ائمّه عليهم السّلام و پيروان آنان ، در برابر حاكمان زمان ، منتهاى تأثير را در ناقلان و گردآورندگان حديث ، به وجود آورده است ، زيرا اينها براى دفاع و جانبدارى از حاكمان ، و هماهنگى با مقاصد آنان قلمهاى خود را زهرآگين ساختند ، تا آن حدّ كه اگر در سلسله سند حديثى ، يكى از راويان و محدّثان شيعه قرار داشت ، هر چند اين حديث از كمال صحّت و وثاقت برخوردار بود ، آن را بكلّى طرح مىكردند و هيچ عذرى براى ردّ آن نداشتند ، جز اين كه يكى از راويان آن شيعى بوده است ، و مىگفتند در طريق اين حديث ، فلانى قرار دارد ، كه شيعى است و يا در نهان شيعى است ، و بالاخره او رافضى و خبيث است ، و اوصاف ديگرى از اين قبيل به او نسبت مىدادند ، كه همه نمايانگر تعصب مذهبى شديدى است ، كه نتيجه آن دگرگونى معيارهاى بينش درست ، و مخدوش شدن نظريّات سالم و بيطرفانه مىباشد . بر خلاف اين رويّه ، معيار دانشمندان شيعه در نقد روايات و تشخيص احاديث از نظر صحّت و سقم ، صدق و كذب راوى است ، و صحّت يا عدم صحّت حديث ، بر همين اساس تعيين مىشود ، بدون اين كه مذهب و مسلك راوى در نظر گرفته شود ، از اين رو احاديث بسيارى نزد اين طايفه است ، كه پايه احكام آنها شمرده مىشود ، و بدانها عمل مىكنند ، در حالى كه در سلسله سند راويان آنها ، يك يا چند نفر غير شيعى وجود دارد ، و ما در اين جا در صدد بيان مثال نيستيم ، و هر كس بخواهد ، مىتواند به كتب رجال شيعه مراجعه كند ، و به اين نوع احاديث آگاهى يابد . از اين جا به خوبى آشكار مىشود ، كه در زمان ائمّه عليهم السّلام روش اهل سنّت ، با برادران شيعى خود ، در داد و ستدهاى علمى ، دستخوش احساسات مذهبى و تعصّبات سياسى نبوده است ، و اين ناهنجاريها در ادوار پس از آن ، در ميان شيعه و سنّى پديد آمده ، و با