براى صاحب اين امر در برخى از اين درّه‌ها پنهانى و غيبتى است . و حضرت با دست خود به ذى طوى اشاره فرمود . » مىگويم : برزنجى غيبت دوم را متذكّر نشده است . ( 1 ) برداشت دوم : اين برداشت موافق عقيدهء اماميّه است كه مىگويند مهدى - سلام اللّه عليه - از روز تولّدش در قرن سوم تا هنگام ظهورش زنده مىباشد . اين برداشتى است كه دانشمندان اماميّه از اين روايات داشته‌اند و پيشينيان آنان به شكلى روشن بر آن تصريح كرده‌اند و اين مسأله از ضروريّات مذهب اماميّه است . نعمانى گويد « 9 » : « اين گونه احاديثى كه يادآور شده‌اند « براى قائم دوگونه غيبت است » - به حمد اللّه - درستى آنها نزد ما ثابت شده است . خداوند سخنان ائمّه - عليهم السلام - را روشن گرداند و درستى و راستى آنها را آشكار ساخت . امّا غيبت اوّل ، آن غيبتى است كه طىّ آن سفر او نمايندگانى بين مردم و امام وجود داشتند كه از سوى خود آن حضرت - عليه السلام - منصوب شده و ميان مردم بطور آشكار و ظاهر زندگى مىكردند . . . اين غيبتى كوتاه بود كه دورانش سپرى شده و مدّتش گذشته است . غيبت دوم غيبتى است كه در آن نمايندگان و واسطه‌ها از ميان برداشته شده‌اند و خداوند به جهت تدبيرى كه ميان آفريدگان دارد و آنها را به دايرهء تمحيص و امتحان مىكشد . . . اين غيبت را بوجود آورده است و اين زمانى است كه اكنون ما در آن هستيم . . . » ( 2 ) شيخ مفيد در « ارشاد » « 10 » گويد : « براى آن حضرت پيش از قيامش دو غيبت است . يكى از آن دو از ديگرى طولانىتر است ، چنان كه اخبار و روايات گوياى آنند . غيبت كوتاهتر از ابتداء ميلاد آن حضرت است تا پايان دوران سفارت و

--> ( 9 ) غيبت نعمانى / 173 - 174 . ( 10 ) ارشاد مفيد / 326 .