محمد ابراهيم آيتى
66
تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )
حلف الفضول پس از بازگشت قريش از جنگ « فجار » كه در ماه شوّال به انجام رسيد ، در ماه ذى القعدهء همان سال پيمانى به نام « حلف الفضول » كه آن را بهترين پيمان قريش دانستهاند به شرح ذيل در ميان چند طايفه از قريش بسته شد : مردى از « بنى زبيد » كالائى به « عاص بن وائل سهمى » فروخت ، عاص كالا را تحويل گرفته بود و بهاى آن را نمىداد ، مرد « زبيدى » ناچار بالاى كوه « ابو قبيس » رفت و فرياد برآورد : « اى مردان ( قريش ) به داد ستمديدهاى دور از طايفه و كسان خويش برسيد كه در داخل شهر مكّه كالاى او را به ستم مىبرند ، همانا احترام ، كسى راست كه خود در بزرگوارى تمام باشد ، و دو جامهء فريبكار را احترامى نيست » [ 1 ] . پس « بنى هاشم » و « بنى مطّلب بن عبد مناف » و « بنى زهرة بن كلاب » و « بنى تيم بن مرّه » و « بنى حارث بن فهر » در خانهء « عبد اللّه بن جدعان تيمى » فراهم شدند و پيمان بستند كه البتّه براى يارى هر ستمديده و گرفتن حق وى همداستان باشند و اجازه ندهند كه در مكّه بر احدى ستم شود [ 2 ] ، رسول خدا بيست
--> [ 1 ] - يا للرّجال لمظلوم بضاعته * ببطن مكّة نائى الحىّ و النفر إنّ الحرام لمن تمّت حرامته * و لا حرام لثوبى لابس الغدر ( صاحب كتاب روض الالف ، علاوه بر اين كه بين اين دو بيت يك بيت ديگر هم آورده است ، آخرين بند را « و لا حرام لثوب الفاجر الغدر » ذكر كرده است ( ر . ك : ج 2 ، ص 72 چاپ دار النصر . م . ) [ 2 ] - پس حق زبيدى را از عاص بن وائل گرفتند و نيز دخترى را كه نبيه بن حجّاج از مرد خثعمى با زور گرفته بود از وى پس گرفتند ( ر . ك : انسان العيون ، ج 1 ، ص 157 نقل از سهيلى ) .